Tag Archives: Anthi Kosma

Anthi Kosma,

How can it be better stated that nostalgia is the memory of the warmth of the nest, the memory of the cherished love for the “calidum innatum.”

Gaston Bachelard, The Psychoanalysis of Fire”

The following text explores the imageries of heat. Heat, “the quality of being hot; high temperature[1] and heat´s material imagination are explored through their images, as embodied experience, as they are imprinted in the arts, in visual images collectively, visual descriptive or figurative language. The imageries of heat belong to those images that often escape us. They are not easily visible. They are felt. They need touch to emerge. In other words, they are not approached in terms of our opticocentric culture and this is why they often escape us.

The images of heat in the text are approached through a phenomenological point of view. The aim is to reveal, through observation, the diversity of these images. Images of heat as images of touch, contact, air, senses (aesthesis), security but also as pain and, in any case, as images of an invisible phenomenon. The interpretation of images of heat as non-optical images, a research beyond the rules of visual representations and their analytical approaches, gives the possibility to approach the difficulty in mapping heat and also in capturing aspects of its poetry and the fear of heat.

Heat as an image of a touch -contact-, heat as a filter -distance-, heat as shaping image -formative force-, ash -result-, lost interior -experience- but also as an intermediate body -carrier- are aspects of the imageries of heat which are presented below.


Sensation of heat and contact with it usually does not affect a particular part of the body. It affects body as a whole. Skin, this sensible surface, is the main mediator, this thermometer that gradually and accordingly warns of a rise in temperature, seeks (or not) protection, sweats, seeks to cover itself, moves away, reddens, burns. It is this warning mechanism that will mobilize the body in order to look for the cover, protection, shade, sunscreen, blouse, sweater, awning, air conditioning so that it does not hurt. The skin, an indicator between the inside and the outside, us and the heat, a milieu or a place of minglings[2]. The air is the one that carries it, which can direct heat to our lungs and, accordingly, lead through it to oxygen supply or even up to suffocation.

The air, an indistinct mixture, has a stronger claim to being our base line. Intangible, you could almost say intact; colourless and transparent, a conduit for light and colour; odourless and a vector for smell; tasteless; soundless when not driven by heat; it penetrates our bodies, ears, mouths, noses, throat and lungs, envelopes our skin: it is the medium for every signal that reaches our senses[3].

Read More

Τρία μικρά αγριολούλουδα βρέθηκαν πάνω στο φυλλάδιο.

Three small wildflowers were found on the booklet.

Για την ακρίβεια τρία μικρά αγριολούλουδα βρέθηκαν επάνω από τη φράση, τον τίτλο του Προυστ, «Aναζητώντας το χαμένο χρόνο».

To be more precise, three small wildflowers were found above the phrase, Proust´s title, “In search of lost time“.

Ποιο χρόνο;

What time?

Τον παρόντα χρόνο.

The present time.

Ή, πιο σωστά, εκείνον που σε λίγο θα αναζητώ.

Or, more correctly, the one I will be in search of in a little while.

Το χρόνο που συνέβη σχεδόν ένα ξέσπασμα.

The time when almost an outbreak occurred.

Όταν κοίταξα το τραπέζι και είδα φράουλες να διαλύονται επάνω σε χαρτιά Α4, μήλα να δέχονται μπουνιές με χρώμα, λεμόνια να στύβονται πέρα-δώθε σαν πινέλα που σκορπίζουν κιτρικό οξύ και δροσερή ξινίλα στην αίθουσα, πιπεριές να γίνονται πικάντικες στάμπες, πορτοκάλια να δίνουν ρυθμό και να μετατρέπουν τη βιταμίνη C σε τοπογραφίες.

When I looked at the table, I saw strawberries being dissolved on A4 papers, apples being punched with color, lemons being squeezed back and forth like citrus brushes spreading out citric sour scent in the room, red peppers turning into spicy prints, oranges adding rhythm to convert vitamin C into topographies.

Ποιος πάτησε την μπανανόφλουδα; Πώς γλιστρήσαμε έτσι; Πώς συνέβη αυτή η παραγωγή; Πότε πρόλαβε η φράση «μην πετάτε το φαγητό» να γίνει «η γεύση του φαγητού σε αναπαραστάσεις»; Πότε πρόλαβαν να έρθουν στην επιφάνεια εικόνες όπως τα παιχνίδια που κάνουν τα παιδιά με το φαγητό; Από πότε οι «τελείες» του πουαντιγισμού (τμήμα του Ιμπρεσιονισμού) είναι φτιαγμένες από φράουλες;

Read More

Saturday 27th at 2pm (Spain) – 3pm (Greece) free entrance


We are happy to announce that we will take part in Dreamer’s Lab Festival: 24 hours of immersive art, music, dance, meditation and healing held worldwide.

  1. Register here /Inscribirse aquí :  
  2. You will receive a password for zoom / En el correo electrónico recibes una contraseña para zoom
  3. In this link you will find our workshop / En este link encuentras el link de zoom a nuestro evento
  4. You can follow other events with the same password / Y si quieres ir a mas cosas, puedes con esa misma contraseña

El libro de Guillermo, “30 para ser feliz a los 30” me sorprendió.

Los últimos veinte años leí, no pocos, libros de autoayuda-psicología etc. Psicología cognitiva, positiva, de creatividad, de fluir, de escribir mejor, de hacer una tesis, de relaciones, de ganar tu vida, de inteligencia sentimental, una lista sin fin.

Sin embargo, el libro de Guillermo, fue bastante distinto.

Lo leí todo.

Claro sin seguir un orden, del primer capítulo al último y de todas combinaciones.

Me han encantado muchas cosas.

Siempre nos extraña lo que ignoramos.

Escribir en primera persona.

Leer un libro dicen que es, frecuentemente, una conversación con el autor.

Sabía que Guillermo dibujaba bien.

Así que casi nunca le había “escuchado” tanto.

Y fue magnífico este mono[dia]logo a pesar que faltaban los bares madrileños y las cañas.

Los 30 puntos ocultos

Desde luego, en ello, destaca su generosidad y apertura.

Exteriorizar para tener conciencia y compartir lo aprendido, dice.

Pero en este caso se aprende con un ritmo.

Read More

«Στον έξω κόσμο που θα βγεις, έλα και πες τι βρήκες.» “En el  mundo afuera donde vas a salir, ven y di lo que encontraste”.

Βγήκα για μια ανάγνωση κάτω από τον ήλιο. Salí a leer bajo el sol.

Να «διαβάσω» τα καινούργια «γραπτά» της Γιώτας Τεμπρίδου. Para “leer” los nuevos “escritos” de Giota Tembridou.

Βλέπεις αυτή τη φορά “έγραψε” και εικόνες: σχεδιάκια, σκετσάκια, μικροσχόλια, μικροζωγραφιές, μικρογραφίες, πικτογράμματα, γραφιστικές σημειώσεις, σημειάσεις, εικονογραφές, marginalia ή και doodles. Es porque esta vez “escribió” también unas imágenes: dibujitos, bocetos, croquis, micro comentarios, micropinturas, miniaturas, pictogramas, notas gráficas, notas de ilustraciones, marginales o garabatos.

Δηλαδή, αυτή τη φορά, οι γραμμές της πένας της Γιώτας δεν έγιναν γράμματα, δεν θέλησαν να συσχετιστούν με κάποιο φωνήεν ή σύμφωνο, αρνήθηκαν να ζευγαρώσουν και να γίνουν συλλαβές, αντιστάθηκαν σε παρατάξεις που θα τις μετέτρεπαν σε λέξεις και προτίμησαν να κινηθούν απείθαρχα, ασύντακτα, θα λέγαμε ακόμα και άναρχα. Es decir, esta vez, las líneas de la pluma de Giota no se convirtieron en letras, parece que no querían asociarse a una vocal o consonante, se negaron a emparejarse y convertirse en sílabas, se resistieron  a ponerse en fila para formar palabras y preferieron moverse de modo rebelde, sin sintaxis, casi anárquico.

Από την άλλη, οι γραμμές που έγιναν σχέδια, και όχι λέξεις, ίσως κάτι να κρύβουν ή και να κρύβονται γιατί θέλουν να γράψουν για άλλα πράγματα, πιθανότατα ανείπωτα, άλαλα, άρρητα, άφωνα. Por otro lado, las líneas que se convirtieron en dibujos, y no en palabras, quizás están ocultando algo o se esconden porque quieren escribir sobre lo tácito, lo mudo, lo indecible, lo silencioso.

Σίγουρα οι αναγνώστες των ζικ ζακ γραμμών της Γιώτας κάτι από όλα αυτά θα υποψιάζονται και θα νιώθουν καθώς παρακολουθούν τις λαβυρινθώδεις, ζικ ζακ και χωρίς σκοπό διαδρομές. Seguramente los lectores de las líneas zig zag de Giota algo de todo esto sospechan y sienten mientras observan las rutas laberínticas, en zig zag y sin rumbo.

Είναι άραγε οι χαράξεις της οι διαδρομές του εγκλεισμού μας σε μινιατούρα; Acaso, ¿son sus grabados los caminos de nuestro confinamiento en miniatura?

Κλεισμένες στα διαμερίσματα, οριοθετημένες στον «προσωπικό» μας χώρο υποχρεωμένες σε ένα ασταμάτητο πέρα δώθε εδώ δίπλα μονάχα. Encerradxs en los apartamentos, limitadxs a nuestrx espacio “personal”, obligadx a una ida y vuelta solamente aquí y allá.

Οι άναρχες γραμμές της Γιώτας από μια άλλη πλευρά είναι φοβερά πειθαρχημένες (σε ισότητα μεταξύ τους), σε τάξη (τη δική τους φυσικά τάξη), με ρυθμό (τικ τικ τακ, στρίβουμε κάθε δυο ζικ ζακ), σε σταθερή ένταση και τόνο (μια απόχρωση) και κυρίως πάντα εντός κάποιων ορίων, εντός πλαισίων (επιβαλλόμενων ή αυτοεπιβαλλόμενων). Sin embargo las líneas anárquicas de Giota son a la vez terriblemente disciplinadas (en igualdad entre sí), en orden (su propio orden), con ritmo (tick tick, giramos cada dos zigzags), en constante intensidad y tono (un matiz) y principalmente siempre dentro de unos límites y un contexto (impuesto o autoimpuesto).

Μα αν εμείς και οι γραμμές βρισκόμαστε κάπως έτσι, εντός ορίων το σίγουρο είναι πως η Γιώτα έχει ξεφύγει από καιρό από τους περιορισμούς, όπως, και από πολλά δίπολα και στερεότυπα. Pero si nosotrxs y las líneas estamos condenadxs, dentro de unos límites la certeza es que Giota hace tiempo que se ha escapado de ellos como también de muchos dipolos y estereotipos.

Read More

Θυμάσαι την άνοιξη όταν μας έκλεισαν; Remember last spring when they got us closed in?

Λες να μας κλείσουν πάλι μέσα; Do you think they will get us closed in again?

Τελικά μας έκλεισαν μέσα. Eventually, they got us closed in.

Κλειστήκαμε. We got closed in.

Συνήθως λέγαμε κλείστηκε σε μοναστήρι, κλείστηκε στο σπίτι για να διαβάσει, για να παραδώσει, γιατί είναι άρρωστος, για να κάνει φασίνα, να κατεβάσει τα χειμωνιάτικα, να φτιάξει γλυκά, για να προσέχει τα παιδιά, την κατάκοιτη γιαγιά. We used to say, s/he closed her/himself in a monastery, s/he closed her/himself in the house to study, to finish a project, because s/he is sick, to do the housework, to get out the winter wardrobe, to make sweets, to take care of the children, the bedridden granny.

Είχαν αυτά τα κλεισίματα μια βούληση. These closures involved some kind of a will.

Λέγαμε ακόμη πως τxν έκλεισαν στο δωμάτιο τιμωρία, στην φυλακή, στην κλινική, στο κλουβί με τους τρελούς ή (πιο σεξιστικά) στο κλουβί με τις τρελές ή σε άλλα σωφρονιστικά ιδρύματα. Σε αυτή την περίπτωση είναι κλεισίματα επιβαλλόμενα από το νόμο, τους άλλους, τις συνειδήσεις, την κουλτούρα και τις ιδεοληψίες.  We used to say s/he got closed in her/his room for punishment, in prison, in a clinic, in La Cage aux Fous or (in a sexist perspective) aux Folles or other correctional facilities. In this case, closures are imposed by law, others, consciousness, culture and perceptions.

Εκτός από τα επιβαλλόμενα κλεισίματα υπάρχουν και άλλα πιο δύσκολα, σχεδόν ανοσολογικά, ή του χαρακτήρα. Apart from imposed closures, there are other kinds of closures as well, which are harder, almost associated with our immune systems, or with our character.

Κλείστηκε στον εαυτό του, έχει τις κλειστές τxς, είναι κλειστός τύπος, δεν πολυμιλάει, αυτή είναι κλειστή παρέα, κλίκα, κλειστή οικογένεια, κλειστοί κύκλοι, πάρτυ αλλά και άλλες κλειστότητες, όπως κλειστά επαγγέλματα, τμήματα, καταθέσεις, οικονομίες, αγορές, εισιτήρια με κλειστές ημερομηνίες και φυσικά καριέρες και περίοδοι που έκλεισαν. S/He closed her/himself off, s/he has a closed personality, s/he’s not much of a talker, it’s a closed group, a clique, a closed family, closed minds, closed spaces for private parties, and other closed statuses, such as closed professions, departments, economies, markets, tickets with closed dates and, of course, careers and periods which came to a close.

Υπάρχουν και τα πρακτικά κλεισίματα. There are also those practical closures.

Η πλατφόρμα και οι αιτήσεις έκλεισαν, δεν μπορούμε να κλείσουμε πια τραπέζι αφού τραπέζια δεν υπάρχουν, τα ραντεβού περιορίστηκαν, αλλά όλο και πιο συχνά λέμε «κλείσε κάνα «παράθυρο» πόσα έχεις ανοικτά πια….», «τους έκλεισαν την πόρτα», τα σύνορα, την πρόσβαση, όλα παρακολουθούνται από κλειστά κυκλώματα ενώ ίσως το πιο σοβαρό είναι πως οι αυλαίες και οι σκηνές έκλεισαν. The platform and the applications have now closed, we cannot sit around a table close to one another in closed restaurants, dates are restricted, but all too often we say “too many windows open, why don’t you close some”, of course “doors are closed”, borders are closed, access is closed, and everything is monitored by CCTV.   

Φυσικά υπάρχουν οι κλειστοί χώροι. Αυτοί, για να μας προστατέψουν από τα καιρικά φαινόμενα, συνήθως δεν έχουν πολλά ανοίγματα, διεξόδους και φυγές ενώ συχνά έχουν μόνο τεχνητό αερισμό και φωτισμό. Of course, we have closed spaces as well. These are used to protect us from weather phenomena, which is why they don’t have a lot of openings, exits and way outs, while they often have only mechanical ventilation and lighting.

Μέσα στους κλειστούς χώρους, όπως είναι λογικό, συχνά προκύπτουν κλειστοφοβίες, αγοραφοβίες, προφανώς και κοριτσιφοβίες, αδιαμφισβήτητα ομοφοβίες, ξενοφοβίες, υψοφοβίες και ποιος ξέρει πόσες ακόμα φοβίες και άλλες τόσες αγωνίες. Closed spaces naturally give rise to claustrophobia, agoraphobia, evidently phobia of both sexes as well, definitely homophobia, xenophobia, acrophobia and who knows how many other phobias and an equal number of anxieties.

Κλείστηκαν τα σώματα μέσα στα σπίτια και τα διαμερίσματα. Bodies closed in houses and apartments.

Ενώ κάποια μέλη του σώματος έχουν υποστεί επιμέρους κλεισίματα. Parts of the body have at the same time been subject to further closures.

Τα χέρια δεν μπορούν πια να «κλείσουν σε μια αγκαλιά», να «κλείσουν, με χειραψία, μια συμφωνία», ενώ τα χείλη και η μύτη κλείστηκαν μέσα ή κάτω από τις μάσκες. Arms cannot hold anyone close, hands cannot close a deal through a handshake, while lips and the nose have been closed behind or under masks.

Δηλαδή κάπως «τα χέρια κόπηκαν», «τα στόματα έκλεισαν» και οι «μύτες βούλωσαν». Which means, somehow, that “arms got broken”, “mouths got closed” and “noses got congested”.

Read More

Για τις ισορροπίες μεταξύ καταστροφής και απεικόνισης

On balance between catastrophe and representations

Απόσπασμα Εxtract:

Deleuze, Gilles, and Francis Bacon. Francis Bacon: The logic of sensation.

Από το μάθημα «Ειδικά θέματα αναπαραστάσεων» στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών  Πανεπστημίου Θεσσαλίας, άνοιξη 2020. From the course “Special Issues of Representations” at the Department of Architecture of the University of Thessaly in spring 2020. Translation: Anthi Kosma & yourtranslator

stella savidou bacon inside me-16 s-16

Savvidou Stella, Strangeness, 2020, Creative Commons License.



«Το πρόβλημα του ζωγράφου δεν είναι το πώς να εισέλθει στον καμβά, αφού είναι ήδη εκεί (στο προεικονιστικό  θέμα), αλλά πώς να βγει από αυτόν, με αποτέλεσμα να βγει από τα κλισέ, ξεφεύγοντας από το προβλέψιμο (του εικονιστικού θέματος).

The painter’s problem is not how to enter into the canvas, since he is already there (the prepictorial task), but how to get out of it, thereby getting out of the cliché, getting out of probability (the pictorial task).



Αυτή είναι η πράξη της ζωγραφικής, ή το σημείο καμπής της ζωγραφικής. Υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους η ζωγραφική μπορεί να αποτύχει: μία φορά οπτικά και μία χειροκίνητα. Μπορεί κανείς να παραμείνει μπλεγμένος στα εικονιστικά δεδομένα και στην οπτική οργάνωση της αναπαράστασης, αλλά μπορεί κανείς να καταστρέψει το διάγραμμα, να το καταστρέψει με το να το υπερφορτώσει τόσο ώστε να αποδυναμωθεί (που είναι ένας άλλος τρόπος να παραμείνει (ο ζωγράφος) στο εικονιστικό: θα έχει απλά ακρωτηριάσει ή κακοποιήσει το κλισέ …). Το διάγραμμα είναι επομένως το λειτουργικό σύνολο δηλωτικών και μη αντιπροσωπευτικών γραμμών και ζωνών, ευθείων πινελιών και χρωμάτων. Και η λειτουργία του διαγράμματος, η λειτουργία του, λέει ο Μπέικον, πρέπει να είναι «υποδηλωτική».

This is the act of painting, or the turning point of the painting. There are two ways in which the painting can fail: once visually and once manually. One can remain entangled in the figurative givens and the optical organization of representation; but one can also spoil the diagram, botch it, so overload it that it is rendered inoperative (which is another way of remaining in the figurative: one will have simply mutilated or mauled the cliche…). The diagram is thus the operative set of asignifying and nonrepresentative lines and zones, linestrokes and color-patches. And the operation of the diagram, its function, says Bacon, is to be “suggestive.”


[..] Read More

This Friday, 1st of May__ 8-10 (CTE+2)
we aim to – via drawing, a natural and common language –
escape to nature, the thing we miss the most during quarantine time.
Let’s escape through drawing to lands and prairies and visit our own LAND[e]SCAPES.
It’s a pleasure to have with us the artist Kostas Yaxoglou to water our feelings to the rhythm of the best jazz music.
Please bring some basic markers and a glass of yourself.
Meeting point:
Este Viernes,  1 de Mayo __ 8-10 (CTE+2)
escaparemos juntos mediante el dibujo – un lenguaje natural y comun – a la naturaleza, aquella que echamos más en falta durante esta cuarentena.

Read More

Είπα μόνο πως πρόκειται για ένα πάρκο.


Και μοιράστηκαν σε φωτοτυπίες δύο κατόψεις του. Η μια, με τη στάθμη πάνω από τις φυλλωσιές των δέντρων, και η άλλη, κάτω από αυτές.

Και ενώ προσπαθούσα να κάνω μια ανάλυση-παρουσίαση περί «σχεδίων & αναγνώσεων» βλέπω πως κάποιοι/ες/x, αυθόρμητα, να έχουν πιάσει τα χρωματιστά μολύβια και τους μαρκαδόρους και να σχεδιάζουν στην φωτοτυπία.

Κάπως έτσι σχεδιάζοντας επάνω στο επίπεδο της κάτοψης άρχισε το παιχνίδι. Άρχισαν να αναγνωρίζουν, να ερμηνεύουν και να «κατοικούν» με τον δικό τους τρόπο τις κατόψεις. Ενώ, προέκυπταν ερωτήσεις:

«Και αυτές οι γραμμές είναι ισοϋψείς; Αυτό είναι νερό; Οκ, αυτά είναι δέντρα. Και τι σχήματα είναι αυτά; Δεν καταλαβαίνω. Και αυτή η γραμμή; Είναι δρόμος; Μα τι είναι τούτο; Δεν βγαίνει νόημα. Και, σίγουρα αυτό είναι ένα πάρκο; Μήπως αυτός ο αρχιτέκτονας είναι τρελός;».

Μέχρι που επ-ανα-σχεδιάζοντας άρχισαν να προκύπτουν νέες κατόψεις, νέα πάρκα και μάλιστα πάρκα απρόσμενα όμορφα.

Έτσι όταν μετά από ώρα παρουσιάστηκαν οι φωτογραφίες του έργου του Μιράγες «το πάρκο των χρωμάτων», καθώς και εκείνου του χρωματιστού σκίτσου του διαγωνισμού και της αντίστοιχης μακέτας του Ενρίκε, όλα έμοιαζαν πιο φυσικά.

El Croquis 72(II)-Enric_Miralles-112

Dibujo, El parque de los colores. Σχέδιο, το πάρκο των χρωμάτων Enrique Miralles 1993.

Και τότε άρχισαν τα:

«Αααα, ώστε αυτό ήταν σιντριβάνι». «Και οι ισοϋψείς! Αμάν, αυτές νόμιζα πως ήταν ολόκληρη ρεματιά, όχι μικρά σκαλάκια». «Έλα ρε». «Τελικά δεν έχει τόσα δέντρα». «Και αυτά είναι φωτιστικά;». «Πως σκίαστρα;».

Και όσο προχωρούσαν οι φωτογραφίες της παρουσίασης και οι γραμμές των σχεδίων αντιστοιχούσαν πια στις χαράξεις του πάρκου τόσο μεγάλωνε ο ενθουσιασμός.

Ενθουσιασμός γιατί αυτό που αρχικά αποτελούσε ένα ακατανόητο πλέγμα γραμμών είχε γίνει, για καθέναν/μια/x, πιο οικείο, λογικό και κατανοητό μέσα από τα δικά τους σχέδια, τις δικές τους διερευνήσεις.

Και κυρίως, όλα αυτά είχαν προκύψει αυθόρμητα.

Με βάση το ένστικτο, τις ανάγκες ενός πάρκου και όχι κάποιας προκατασκευασμένης εικόνας. Η αμεσότητα της τυχαιότητας, η ελευθερία επιλογών μακριά από αιτιοκρατίες και κάποιο έλεγχο μεταξύ φόρμας και λειτουργικότητας έδωσαν χώρο στο παιχνίδι και κυρίως στην αξία κάθε ερμηνείας, την αξία να προσεγγίζεις τον κόσμο με «τον δικό σου τρόπο».

El Croquis 72(II)-Enric_Miralles-1141

Έμειναν και στην άκρη όλα εκείνα, τα μάλλον βαρετά, που είχα προετοιμάσει να πω:

«Για το ότι επιχειρήσαμε την ερμηνεία και την κατανόηση ενός έργου τέχνης (εδώ αρχιτεκτονικής) από την διαδικασία του σχεδιασμού του και όχι από την τελική-κτισμένη του μορφή.

Ή πως, πιο απλά, αυτή τη φορά ξεκινήσαμε από τα σχέδια και όχι από τις εικόνες ενός έργου.

Και πως με αυτή την προσπάθεια «από το ανάποδο» πραγματοποιήσαμε μια άσκηση «ανάγνωσης των σχεδίων».

Ή πως κάπως έτσι μπορεί ή θα μπορούσε το κτιστό περιβάλλον να «αναγνωστεί» από τα [πιθανά] σχέδια από τα οποία έχει προκύψει.»

Ήταν πιο φυσικό να μιλήσουμε για ότι προέκυψε.

Αυτά τα καινούργια πάρκα, «τα δικά τους» πάρκα. Και, πως τα δικά τους γραφιστικά παιχνίδια στο «πλάνο» της κάτοψης είχαν αποκαλύψει άλλα πράγματα και σημασίες γύρω από το «σχεδιάζω ένα πάρκο».

This slideshow requires JavaScript.

Και, εν τέλει, τι σημαίνει τελικά το «επ-ανα-σχεδιάζω» ή το «ξανα-σχεδιάζω»  [redraw (EN), redibujar (ES)]; Τι παραπάνω προσδίδει το πρόθεμα «ξανά», εκείνο το «επ-ανα», το «πάλι»; Καθώς γράφω για εκείνο το τόσο συγκινητικοσημαντικό μάθημα και εκείνα τα πάρκα προέκυψαν διάφορες κατηγορίες γύρω από το «επ-ανα-σχεδιάζω»:

Γιατί σίγουρα «επ-ανα-σχεδιάζω» καθώς περνώ/με ώρες και ώρες δουλεύοντας ένα σχέδιο. Και, ποιός/ά/x δεν έχει δει τα αρχεία του να πολλαπλασιάζονται καθώς τροποποιεί ένα πρότζεκ;

Φυσικά σχεδιάζω ξανά κάτι που προφανώς έχει ήδη χαραχθεί ή έχει ήδη θεωρηθεί τελειωμένο, έχει μπει στο συρτάρι, στο κάδρο, στο φάκελο, στην πολεοδομία, έχει σταλθεί στο μέιλ, με το wetransfer κτλ.

Αλλά και οι χαράξεις σε ένα οικόπεδο είναι και αυτές ένας «επ-ανα-σχεδιασμός». «Ένα κομμάτι γης» επ-ανα-σχεδιάζεται καθώς είναι το «υπόβαθρο», η «βάση», ο «τόπος», το «φόντο» νέων παρεμβάσεων.

Ίσως και αυτά τα «αντι-στρές» βιβλία ζωγραφικής αν και δεν αφήνουν στο σχεδιαστή κάποια βούληση ανήκουν σε αυτή την κατηγορία των επανασχεδιασμών.

Θυμήθηκα, φυσικά, κι εκείνους τους εκπληκτικούς επ-ανα-σχεδιασμούς του Uriel Seguí στην έκθεση με τίτλο «Οριοθετώντας το άμορφο [Bordeando lo informal]» ή όπως το έγραψε «κυνηγώντας όρια, χωρίς σταματημό». Εκεί έφτιαχνε δηλαδή με τις γραμμές του τα όρια των κηλίδων. Όπως γινόταν σε εκείνο το παιχνίδι της φαντασίας που κάναμε ιδίως μικροί καθώς με τη φαντασία «ακολουθούσαμε» τα περιγράμματα των ψηφίδων στο μωσαϊκό, τα πλακάκια ή στις επιφάνειες των ξύλων κτλ.


Rebordeando 03, Uriel Segui

Τέλος θυμήθηκα πώς είχα νιώσει όταν άκουσα για πρώτη φορά εκείνο το ρήμα «επ-ανα-σχεδιάζω» [redraw (EN), redibujar (ES)].

Στην αρχή νόμιζα πως δεν ακούω καλά:




-«Τι “ρε” και μαλακίες λένε.»

-«Γαμώ τις ξένες γλώσσες.»

-«Τι; Νέες λέξεις-νοήματα;»

-«Ωχ, πάμε πάλι..»


Αφιερωμένο σε όσους/ες/x συμμετείχαν.

Read More


Πήραμε το «μονοπάτι της ζωής» και κατεβήκαμε προς την ακροποταμιά.

Ίσως χρειαζόταν μια εισαγωγή για την «εκπαίδευση έξω από τις αίθουσες ή τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους» ή κάτι για το βίντεο των Eames, που ξεκινά από την κλίμακα ενός πικνίκ, αλλά τελικά δεν είπα κάτι.

Κατάφερα μόνο να ψελλίσω πως: «Το θέμα της επίσκεψης δεν είναι ακριβώς νατουραλιστικό. Και, πως ίσως είναι περισσότερο σχετικό με τις αισθήσεις, τις μυρωδιές, το ρευματάκι του αέρα, τον ήχο των δέντρων, αλλά και πως το έδαφος στη φύση μπορεί να ιδωθεί σαν ένα σώμα σε άλλη κλίμακα..

Απλά καθίσαμε.

Ανοίξαμε τα τετράδια-μπλοκ για να σκιτσάρουμε.

This slideshow requires JavaScript.

Μια κοπέλα άνοιξε ένα βιβλίο: «Θα προτιμούσα να μην». Προτιμούσε να κάνει κάτι άλλο. Ήταν η κοπέλα που στα μαθήματα εμφάνιζε εκείνες τις γραμμές που «δεν θέλουν να είναι απόλυτες», «τις διακεκομμένες γραμμές» και που είχε μια τεχνική να «σχηματίζει όρια ζωγραφίζοντας εκτός περιγραμμάτων», αυτό που λέμε «από το αρνητικό».

Οι υπόλοιποι κάπως ξεκινήσαμε.

Τι ειναι αυτή η χαρά του σχεδιάζω;

Μας κοίταξα λίγο από μακριά. Δεν είχαμε καβαλέτα. Δεν ήταν ένα συνηθισμένο πικνίκ.

Είχε και μια δυσκολία όλο αυτό το «μάθημα στην εξοχή», το «μη υποχρεωτικό», το «άνευ λόγου», το «δίχως θέμα».

Έχουν συχνά μια αμηχανία «οι αργίες». Όπως και οι στιγμές που η τέχνη προσπαθεί «να βρεί κάποιο καινούργιο νόημα», ή να ενεργεί «χωρίς νόημα», «γιατί έτσι».

Αλλά από την άλλη «πως θα φτιάξουμε ένα στόρυ χωρίς αιτία, αφορμή και προσχεδιασμένο σενάριο;» και άραγε «το αποτέλεσμα θα είναι τρέντυ»;

Ήρθαν στο νου εκείνες οι λέξεις του Χαβιέρ Σεγί: «μέσα από το σχέδιο φτιάχνεις τον εαυτό, εκεί συστήνεται η προσωπικότητα του υποκειμένου[individuation]». Πως το σχέδιο λειτουργεί σαν τον καθρέφτη, η δράση όπου καθένας μπορεί ελεύθερος να δοκιμάζει και να δοκιμάζεται.

Τι θα γινόταν αν έφτανε στα όρια του χαρτιού ή εκείνης της ελευθερίας του να «κινούμαι-χαράσσω» χωρίς σκέψη, του «και αν» και «γιατί όχι», μακριά από επικρίσεις και αγωνίες γυρω από το «μοιάζει;» και το «αρέσει;».

Τα ίχνη των γραμμών μας είχαν περισσότερο να κάνουν με τις αισθήσεις και όλα εκείνα τα ανείπωτα που προσπαθούν «όπως όπως» να «βγουν προς τα έξω» άτσαλα, ακατανόητα, μουτζουρωμένα αλλά και ανέμελα.

Όλα αυτά τα σημάδια στο χαρτί δεν μπορούν να ερμηνευτούν με κάποια ευθεία αντιστοίχιση. Δηλαδή μια γραμμή δεν αντιστοιχούσε απαραίτητα σε κάτι συγκεκριμένο.

Σε αυτούς τους χαραγμένους καθρέφτες, αυτό το αρνητικό αποτύπωμα, «εκεί έξω», «στον καθαρό αέρα», μακρυά από την αίθουσα, την πόλη και τους τύπους, τι κάναμε;

Όλοι κάτι έφτιαχναν, κάτι δοκίμαζαν.

Κάποια στιγμή βλέπω την Μαρία. Η Μαρία θα λέγαμε πως «ζωγραφίζει καλά», έχει εκπληκτικό ταλέντο στις αναπαραστάσεις. Συχνά έχω την εντύπωση πως η ελευθερία και οι «αναγνώσεις» των αφηρημένων σχεδίων την έχουν δυσκολέψει. Αλλά τι κάνει;

Read More


Εκφράζουν τα σχέδια τα συναισθήματα μας; 
¿Expresan los dibujos nuestros sentimientos? Και αν ναι, πως; και σε ποιο βαθμό; Y si es así, ¿Cómo ? Y, ¿Hasta qué punto?

Αυτά δεν επικοινωνούν με λέξεις. Πως μπορούν οι γραμμές, οι φιγούρες και τα χρώματα να εγγυηθούν την μεταφορά, την καταγραφή και πόσο μάλλον τη σωστή μετάφραση των συναισθημάτων;

Ellos no comunican mediante las palabras. ¿Cómo pueden las líneas, las figuras y los colores garantizar la transferencia, la transcripción y, menos aún, una traducción correcta de nuestros sentimientos?

“Αφήνομαι στα χέρια χωρίς να προσπαθώ να ελέγξω τις κινήσεις και τις χειρονομίες τους, μόνο κατασκοπεύω τις αλλαγές τους”, λέει ο Javier Seguí.

“Dejarse llevar por las manos sin intentar controlar sus ademanes, sólo espiando sus vicisitudes”, dice Javier Seguí.

Καθώς τα χέρια κινούνται ελεύθερα, χωρίς μεσολαβητές, κριτές και κανόνες, χωρίς να αναζητούν να αναγνωρίσουν ή να αναγνωριστούν είναι μάλλον πιο κοντά σε εκείνο το σώμα που ξεφεύγει από τα όρια του δέρματος.

Mientras las manos se mueven libremente, sin mediadores, “jueces” y reglas, sin tratar de reconocer o ser reconocidos, parece que están más cerca de ese cuerpo que se escapa de los límites de la piel.

Καθώς “χορεύουν” ελεύθερα βρίσκονται πιο κοντά σε εκείνο το σώμα που νιώθει, ιδρώνει από αγωνία, κλαίει γιατί το άφησαν, χαμογελά γιατί το κοίταξαν, που ξεχνά το “έξω” και το πως φαίνεται.

Mientras “bailan” libremente, están más cerca al cuerpo ese que siente, suda por agonia, llora porque lo dejaron, sonríe porque lo miraron y olvida lo “fuera” y el “¿cómo se ve?”.

Πρόκειται περισσότερο για εκείνο το σώμα που πάντα με κάποιο τρόπο μας διαφεύγει. Αυτό που νιώθουμε παντού αλλά ποτέ δεν βλέπουμε ολόκληρο. Aυτό που κουβαλάμε καρτερικά μαζί μας και που τα όρια, το χρώμα, οι ορμόνες ή οι κληρονομημένες επιθυμίες του οποίου μας βασανίζουν.  [ Jean-Luc Nancy, 58 indicios sobre el cuerpo]

Se trata más de ese cuerpo que de alguna manera siempre se nos escapa. Aquello que sentimos en todas partes, pero nunca vemos en su conjunto. Aquello que llevamos con nosotros con tanta paciencia y cuyos límites, colores,  hormonas o deseos heredados nos torturan. [ Jean-Luc Nancy, 58 indicios sobre el cuerpo]

Είναι εκείνες οι στιγμές που το σώμα κάπως χάνει τον έλεγχο.

Son aquellos momentos donde el cuerpo pierde de alguna manera el control.  

Καθώς οι κινήσεις των χεριών δεν ορίζονται από την γραμματική, το συντακτικό, τις θέσεις των γραμμάτων στο πληκτρολόγιο, τις απαιτήσεις και τους στόχους που πρέπει να φτάσουν αρχίζουν και σχεδιάζουν πιο ελεύθερα.

Mientras los movimientos de las manos no están definidos por la gramática, la sintaxis, las posiciones de las letras en el teclado, los requisitos y los objetivos que deben alcanzar empiezan a trazar con más libertad.

Όπως συμβαίνει όταν τα χέρια ξεχνιούνται καθώς χαϊδεύουν ή γλιστρούν στο σώμα του άλλου. Κάπως έτσι, ανέμελα, αφήνονται και χαράσσουν γραμμές και πολύχρωμα σημάδια.

Como pasa cuando las manos se dejan llevar acariciando y deslizando al cuerpo del otro. De manera parecida, se dejan, un tanto descuidados, y trazan líneas y manchas de colores.

Κάπου εκεί στο αδιαμεσολάβητο, τη ροή, αλλά και στην ανάγκη και την επιθυμία εκείνο το σώμα καταφέρνει να βγει προς τα έξω.

Por allí, en el no intermediado, en el flujo, pero también, la necesidad y el deseo ese cuerpo consigue salir hacia fuera.

Καθώς τα χέρια μεταφέρουν γίνονται, σύμφωνα με τον Aby Warburg, “σεισμογράφοι του ανθρώπινου σώματος”. Συναισθηματογράφοι και τα ίχνη τους είναι ψυχογραφήματα, μικρά ανεξήγητα σημάδια συνδεδεμένα με εκείνο το σώμα που δεν διαγράφεται, που συνήθως δυσκολεύεται να εκφραστεί, που νιώθει, που ξεχειλίζει από συναισθήματα μα που δεν ξέρει πάντα πως να περιγράψει.

A medida que las manos transmiten, se hacen según Aby Warburg, “sismógrafos del cuerpo humano”  y sus emociones. Emocionográfos cuyas huellas son psicografías, pequeños signos inexplicables vinculados a ese cuerpo que siente  y desbordado de emociones que no sabe cómo describirlas.

“Ουσιαστικά τα σχέδια μας λειτουργούν σαν τον ορό της αλήθειας. Ασυνείδητα, και κατά συνέπεια αναπόφευκτα μαρτυρούν κάτι από ότι συμβαίνει μέσα μας”, έγραψε η Κατερίνα Σαββόγλου. Σαν μια  ειδική γλώσσα, ένα αλφάβητο συναισθηματικών σημείων για όλα  τα ανείπωτα, τα άρρητα, όσα δεν λέγονται, όσα δεν ομολογούμε.

“Básicamente nuestros dibujos actúan como el suero de la verdad. Inconscientemente, y por lo tanto, inevitablemente testifican algo de lo que está sucediendo dentro de nosotros “, dijo Katerina Savvoglou. Como un lenguaje especial, un alfabeto de signos emocionales para todo lo que no se puede contar, lo inefable, lo que nos asusta confesar.

“Εκείνη την ώρα είναι σαν μελωδίες που δεν μπορούν να συγκροτήσουν ούτε καν έναν αυτοσχεδιασμό. Ίσως όταν αυτό τελειώνει, τα πράγματα γίνονται πιο ξεκάθαρα”, συνέχισε.

“En ese momento son como melodías que ni siquiera pueden formar una improvisación. Quizás cuando el dibujar acaba, las cosas se vuelvan más claras”, continuó.


Αυτό το σχέδιο πραγματοποιήθηκε σε μια προσπάθεια να περιγραφεί μια βίαιη απώλεια. Αρχικά πήρε το όνομα “τοπολογίες της βίας” από το βιβλίο του κορεάτη Byung-Chul Han. Ο Han μιλά για μια βία που δεν είναι πια φυσική, που σχεδόν δεν ομολογείται αλλά ωστόσο ενσωματώνεται. Πρόκειται για αυτή τη βία που τόσο συχνά βιώνουμε στην εποχή μας, την εποχή του ανταγωνισμού, του δήθεν δικαίου, της ελεύθερης παγκοσμιοποιημένης αγοράς.

Este dibujo se realizó en el intento de describir una pérdida violenta. Inicialmente, se llamaba “topologías de la violencia” como el título del libro del coreano Byung-Chul Han quien habla de la violencia que no es física y que pocas veces se habla de ella. Esta violencia que a menudo sentimos e incorporamos silenciosamente en nuestros tiempos, tiempos de competencia, supuesta justicia, del mercado libre y global.

Όταν όμως, λίγο αργότερα, ο Αντώνης αποκάλεσε το σχέδιο “Μελανίες” τα σημάδια από σινική μελάνη των σχεδίων ταυτίστηκαν με τα σημάδια των τραυμάτων μελανού χρώματος στο ανθρώπινο δέρμα.

Sin embargo, cuando, más tarde, Antonis llamó el dibujo “hematomas” [melanies], que en griego también significa manchas de tinta negra, los signos de la tinta se identificaron con los de acumulación de sangre en la piel humana.

Οι μελανιές, που σε αυτή την περίπτωση ήταν εσωτερικές, από τα “έσω”,  με την βοήθεια  της μελάνης, μεταφέρθηκαν στο “χαρτί”-”προς τα έξω”.

Los hematomas que en este caso eran interiores y “desde dentro”, con la ayuda de la tinta, se “transportaron” “hacia fuera” al “papel”.

Οι λέξεις ήρθαν να ερμηνεύσουν και να αποκαλύψουν: Τα χτυπήματα ήταν πολλά, σε διαφορετικές στρώσεις, κάποια καλύφθηκαν από “πηχτό χρώμα”, άλλα πήραν την “μορφή λέξεων” και άλλα εμφανίστηκαν σαν “χαρακιές”.

Las palabras vinieron a interpretar y revelar: Los golpes eran muchos, en distintas capas, algunos se taparon de “color denso”, otros cogieron la “forma de letras” y otros de “cortes”.

Το σίγουρο είναι πως όλα αυτά τα σημάδια έχουν μια σχέση με τη βία που το σώμα βίωσε και δεν μπόρεσε να εκφράσει.

Lo cierto es que todos estos signos tienen una relación con la violencia que el cuerpo ha sufrido y no pudo expresar.

“Μην ξεχνάς ότι σε αγγίζω”, είπε. Και, δεν κατάλαβα αν το σχέδιο μίλησε, αν είπα τη φράση αυτή στο σώμα μου ή σε σένα που είδες αυτό το σχέδιο και ίσως και τις “μελανίες” μου.  

“No olvides que te estoy tocando”, dijo. Υ, no sé si el dibujo habló, si dirijí esta frase a mi cuerpo o a tí que viste este dibujo y tal vez viste mis “hematomas”.

Read More

image Anthi Kosma

image Anthi Kosma

Respatialisation and the Body


Editor: Nycole Prowse

Intervening Spaces examines the interconnectedness between bodies, time and space – the oscillating and at times political impact that occurs when bodies and space engage in non-conventional ways. Bodies intervene with space, creating place. Likewise, space can reconceptualise notions of the subject-body. Such respatialisation does not occur in a temporal vacuum. The moment can be more significant than a millennia in producing new ways to see corporeal connections with space. Drawing on theorists as diverse as Foucault, Deleuze, Guattari, Heidegger, Merleau-Ponty, Lefebvre and Grosz, temporal and spatial dichotomies are dissolved, disrupted and interrupted via interventions—revealing new ways of inhabiting space. The volume crosses disciplines contributing to the fields of Sociology, Literature, Performance Arts, Visual Arts, Architecture and Urban Design.

Contributors are Burcu Baykan, Pelin Dursun Çebi, Michelle Collins, Christobel Kelly, Anthi Kosma, Ana Carolina Lima e Ferreira, Katerina Mojanchevska, Clementine Monro, Katsuhiko Muramoto, Nycole Prowse, Shelley Smith, Nicolai Steinø and İklim Topaloğlu.

Spacing by Trace: Four Events of an Out of Place Experience

in Intervening Spaces

Read More


Gr/Es__Αυτό είναι ένα κειμενάκι για τα ίχνη. Este es un textito sobre las huellas.

Τα ίχνη που αφήνουμε και δεν φαίνονται, τα αόρατα. Για τα ίχνη που σχεδιάζουμε αλλά και για όσα σχεδιάζουμε και κατόπιν δεν φαίνονται. Περάσματα, κινήσεις, κυκλοφορίες, διάδρομοι, μεταφορές, συνδέσεις, μηνύματα, ροές. Σχεδιάζω από το αρνητικό. Πρώτα τα ίχνη και μετά τα όρια, τα περιγράμματα εκείνα που θα εξασφαλίσουν τις στοιχειώδεις κινήσεις, τα αναγκαστικά περάσματα, τις βέλτιστες κυκλοφορίες, τις γρήγορες μεταφορές, τις ικανοποιητικές συνδέσεις, τις απαραίτητες ροές.

Las huellas que dejamos y no se ven, las invisibles. Sobre las huellas que diseñamos pero también, sobre las que después desaparecen. Pasajes, movimientos, lanzamientos, pasillos, conexiones, enlaces, mensajes, flujos. Dibujar desde lo negativo. Primero las huellas y después los límites, los contornos que asegurarán el paso de los movimientos elementales, los pases forzados, las circulaciones óptimas, las transferencias rápidas, las conexiones satisfactorias, los flujos necesarios.


Anthi Kosma&Stavros Dendrinos_experimentación-las-huellas-de-los-movimientos invisibles_Critical Notebooks_arch_DUTH 21/05/2018

experimentación-las-huellas-de-los-movimientos invisibles_Critical Notebooks_arch_DUTH πειραματισμός_τα_ίχνη_των_αόρατων_κινήσεων_ΤΑΜ_ΔΠΘ. Anthi Kosma & Stavros Dendrinos 21/05/2018 

«Τα πάντα ρει» και «ποτέ δεν μπαίνουμε στο ίδιο ποτάμι» (Ηράκλειτος). Mutatis mutandis, κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές. «Τα πουλιά κινούνται στον αιθέρα, τα ψάρια στο νερό, εμείς στο επίπεδο» (Bachelard). Η γη είναι σφαιρική από τον καιρό του Ερατοσθένη κι όσο αν η φαντασία και η τεχνολογία προσπαθούν είμαστε δέσμιοι, εκείνης της αυθαίρετης μονάδας, της βαρύτητας. Τόποι γεωγραφικοί, μα και τόποι φανταστικοί, μεταφορικοί, κυβερνητικοί και, ίσως, υπερβολικά βολικοί.

“Panta rei” y “nunca entramos en el mismo río” (Heráclito). Mutatis mutandis, haciendo los cambios necesarios. “Las aves se mueven en el éter, los peces en el agua, nosotros en la superficie” (Bachelard). La tierra es esférica desde la época de Eratóstenes y, a pesar de que la imaginación y la tecnología ayudan, todavía estamos condenados de esta medida arbitraria, de la gravedad. Lugares geográficos, pero también lugares ficticios, metafóricos, cibernéticos y, quizás, demasiado cómodos.

Η φαντασία κινείται σίγουρα πιο γρήγορα από εμάς, χωρίς τα εμπόδια και τις αντιστάσεις των υλικών. Συχνά νομίζουμε πως δεν αφήνει ίχνη και πως παράγει μόνο εικόνες. Μα τα ίχνη των εικόνων της είναι ικανά να μπερδεύουν το εδώ με το εκεί, το πραγματικό με το φανταστικό, να κάνουν το φανταστικό ελκυστικό και το πραγματικό συχνά αβάσταχτα ρεαλιστικό.
La imaginación, seguro, se mueve más rápido que nosotros, sin los obstáculos y la resistencia de los materiales. Uno piensa que la imaginación, no deja huellas que, solo produce imágenes. Sin embargo, las huellas de sus imágenes son capaces de confundir el aquí con el allí, lo real con lo ficticio, hacer el imaginario atractivo y a menudo lo real espantosamente pragmático.

Η Αριάδνη έδωσε στον Θησέα το κουβάρι. Για την  Beatriz Colomina,  η Αριάδνη είναι η πρώτη αρχιτέκτονας. Κι αυτό, όχι επειδή έκτισε αλλά, γιατί κατάλαβε «πώς λειτουργούν τα ίχνη;». Πως για να κτίσεις πρώτα πρέπει να καταλάβεις εκείνες τις κινήσεις, τις κινήσεις όσων είναι χαμένοι στις σπείρες των λαβυρίνθων. Για να μην πούμε βέβαια πως, για να καταλάβεις πρώτα πρέπει να αγαπήσεις.

Ariadne le dio a Thesea el hilo. Para Beatriz Colomina, Ariadne es la primera arquitecta. Y eso, no porque construyó, sino porque entendió “¿cómo funcionan las huellas?”. Y que para construir uno/a/x primero, tiene que entender esos movimientos, los movimientos de aquellos que están perdidos en las espirales de los labirintos. Para no decir que, para poder entender primero debes amar.


Είναι και εκείνα τα ίχνη που μας αφήνουν οι άλλοι. Το άγγιγμα τους, οι λέξεις τους, οι κινήσεις τους.  Και τι να κάνεις με αυτά τα ίχνη; Έτσι που έγραψαν επάνω σου σαν να ήσουν πηλός; Τα ίχνη απέμειναν σαν ένα αρνητικό, η ανάγλυφη επιφάνεια μιας συνάντησης.

Existen también aquellas huellas que los “Otros” nos dejaron. Sus toques, sus palabras, sus movimientos. ¿Y qué puede uno hacer con estas huellas? Que se han escrito en ti como si estuvieras de barro. Las huellas permanecen como un negativo, la superficie, el relieve de un encuentro.

imprografika anthokosmos huellas 2018

Είναι τα ίχνη των σχεδίων και αυτά ένα αρνητικό αφού αυτός/η/x που τα χάραξε δεν είναι πια εδώ μαζί τους. Είναι το ανάποδο. Ό,τι διαφαίνεται από μια κίνηση που γράφτηκε κάποτε. Από κάποιον που χάραξε και δεν βλέπουμε πια. Μένουν τα σχέδια σαν ίχνη από εκείνο το σώμα που δεν φαίνεται, που δεν μιλάει, που παρακολουθεί, που δεν σταματά να νιώθει, που κάτι θέλει να πει, που τόσα θέλω να του πω, που ωθεί, που δεν ξέρει πως. Τα ίχνη μεσολαβητές για τα ανείπωτα και τα αόρατα κυρίως όμως για όσα νιώθουμε, τα αισθητά, τα αισθητικά όσα δεν μπαίνουν στους αριθμούς και τις στατιστικές.

Son las huellas de los dibujos también un negativo, ya quien las trazó ya no está aquí con ellos. Son el reverso. Lo que se queda de un movimiento que una vez fue escrito. De alguien que los trazó y no vemos más. Los dibujos permanecen como rastros de ese cuerpo que no se ve, no habla, no deja de observar y sentir, de algo que quiere decir, que tanto quiero decirle, quién empuja y no sabe cómo. Las huellas mediadoras de lo indecible, lo invisible, pero sobre todo del sentir, de los sentimientos, lo sentido, la ‘aesthesis’ , la estética y todo que no encaja en los números y las estadísticas.

imprografika_anthokosmos_traces_2018_ 165722

Read More

Συχνά όταν οι λέξεις φεύγουν από τις προτάσεις που συνθέτουν, όταν απεμπλέκονται από το νόημά τους, γίνονται ποίηση.

A menudo, cuando las palabras dejan las frases que forman parte y se desbloquen de su significado, hacen poesía.

Οι αιωρούμενες λέξεις, οι λέξεις στο κενό, οι ποιητικές λέξεις, οι λέξεις ξεκομμένες από τους συντακτικούς κανόνες δεν είναι απλά “λέξεις στον αέρα” ή “λόγια του αέρα” ή “αερολογίες”.

Las palabras flotantes, las palabras al vacío, las palabras poéticas, las palabras apartadas por la sintaxis no son solo “palabras en el aire” o “palabras vanas” [en griego palabras del aire] o “chorradas” [en griego aeropalabras].


Κάτι συμβαίνει με αυτές τις λέξεις νομάδες, τις ανυπότακτες και σίγουρα ασύντακτες.

Algo está sucediendo con estas palabras nómadas, insumisas y definitivamente agramáticas.

Δεν είμαστε ποτέ βέβαιοι/ες/x αν ψάχνουν ένα ταίρι να συμπληρώσουν το νόημά του, μια ομάδα λέξεων για συνθέσουν ένα νόημα πιο πλουραλιστικό ή, αν απλά προτιμούν να πλέουν ανάμεσα σε άλλες λέξεις. Δηλαδή αν προτιμούν ένα αλισβερίσι συντρόφων.

Nunca estamos seguros/as/x de si están buscando una pareja para complementar su significado, un grupo de palabras para sintetizar un significado más pluralista, o si simplemente prefieren navegar entre otras palabras. Es decir, si prefieren un cambio de parejas.

Το σίγουρο είναι πως δεν μπορούμε να μαντέψουμε: γιατί πάντα φεύγουν; Ποια περιέργεια, κινητήριος δύναμη ή επιθυμία τις σπρώχνει;

Lo cierto es que no podemos adivinar: ¿por qué siempre se van? ¿Qué curiosidad, fuerza motriz o deseo los empuja?

Όταν οι εγκαταλελειμμένες λέξεις σταθούν, έστω για λίγο, δίπλα σε κάποια άλλη λέξη φτιάχνουν μαζί κάτι σαν στίχο και, το πιο πιθανό ή αναγκαστικά, μια εικόνα.

Cuando las palabras abandonadas paran, aunque si fuera solo para un instante, al lado de otra palabra, juntas forman casi un verso y, muy probablemente o necesariamente, una imagen.

Αν πάλι οι λέξεις τύχει και σταθούν ανάμεσα στης γραμμές και τα χρώματα κάποιας εικονογράφησης τότε είναι που οι εικόνες μπερδεύονται.

Si por suerte las palabras paran entre las líneas y los colores de una ilustración es cuando las imágenes se confunden.


Και ψάχνουμε να βρούμε που αρχίζουν οι λογοτεχνικές και που οι φωτογραφικές ή οι εικόνες των ιχνογραφίσεων.

Y buscamos encontrar donde empiezan las imágenes literarias y donde las fotográficos, o las imágenes dibujadas.

Και μπλέκονται οι εικόνες, τα σημάδια με τα χρώματα και τα νοήματα με εκείνες τις αναμνήσεις που αναδύονται εκεί που κανείς δεν τις περιμένει.

Y se enredan las imágenes, los signos con los colores y los significados con aquellos recuerdos que surgen si que nadie los espera.

Κάπου εκεί, στις συχνά ατέλειωτες ώρες που «χαζεύουμε» τις εικόνες, είναι που οι λέξεις και οι γραμμές γίνονται το σπίτι μας.

En algún lugar por allí, a menudo durante las infinitas horas que “miramos” a las imágenes, es cuando las palabras y las líneas se convierten en nuestro hogar.

Γίνονται για εμάς σχεδόν το παν. Συχνά σ’ αυτές ή πάντα υπάρχει κάτι που μοιάζει με το σπίτι μας.

Son para nosotros casi todo. Con frecuencia en ellas o casi siempre hay algo que se asemeja a nuestro hogar.


Εκεί καταφεύγει η φαντασία. Εκεί ανοίγει ο ασκός με τις ονειροπολήσεις και περιδιαβαίνει από τα υπόγεια στις σοφίτες, τους διαδρόμους, ανοίγει τα παράθυρα  κάθεται, νιώθει και γράφει.

Allí se refugia la imaginación. Allí se abre la bolsa de las ensoñaciones y va recorriendo desde los sótanos hasta las buhardillas, los pasillos, abre las ventanas, se sienta, siente y escribe.


Read More


Si eres lector/a/x de este blog puedes adquirir un descuento al nuevo curso online en el AVTM. El cupón del  20% de descuento es: kosma20

En este laboratorio se producen y se exploran imágenes gráficas y literarias y se reflexiona sobre sus modos de hacer y sus técnicas imaginarias. La escritura, sea libre -gesto- la del dibujar o más precisa-significativa- la del escribir, se investiga como generadora de ideas y formas, en general, como liberadora de la creatividad.

En estas sesiones las artes de dibujar y escribir se aproximan desde una versión más contemporánea donde se funden y se exploran más allá de reglas estrictas y procesos de representación clásica y precisa.

El dibujar como lenguaje común y el escribir como un modo de dar sentido se usan en este laboratorio para comunicar/se, expresar/se, comprender/se y finalmente para asombrar/se y extrañar/se con lo que cada uno lleva escondido en un estado latente.

Descubrir y expresar capacidades gráficas y literarias y en general activar una creatividad que está en estado latente. Liberar la dinámica de cada uno, renovar sus maneras creativas y ofrecer una serie de interpretaciones personales en torno a su obra. Al finalizar el alumno contará con un portfolio en formato de blog o publicación online con 4 ensayos y 4 series de imágenes.


Se dirige a los que todavía no han decidido si son de las letras o de las imágenes. Pero también se dirige a los que se consideren soñadores, apasionados de la vida, que en sus procesos artísticos investigan la “anatomía de la inquietud”, quieren combinar lo digital con lo analógico y buscan el “extrañamiento del mundo” y de uno mismo.

Adecuado para estudiantes, artistas, tesistas de licenciatura y maestría en artes visuales y plásticas, arquitectos y en general a artistas multidisciplinarios que trabajan con las imágenes gráficas y literarias.

Fechas: Febrero 21 del 2018  –  Marzo 27 del 2018
Duración:  20 horas de acción educativa.
Inscripción: Hasta 20 de Febrero del 2018
Imparte:  Anthi Kosma
Cupo máximo: 25 personas
Idioma: Español
Valor: $3,750.00 MXN (197 Dólares – 167 Euros aproximadamente)
Informes: llenando el formulario que encuentras arriba.

Tendrás 20 horas de acción educativa significativa y de calidad distribuidas en 4 semanas que incluyen materiales didácticos (videos, lecturas y otros), foros de reflexión, actividades de lecto-escritura, un video-encuentro grupal con el tutor/a y tus compañeros y retroalimentación de parte del tutor/a para que tengas una mejor experiencia y aprovechamiento.


Solicita informes del curso o sobre cómo obtener tu beca descuento llenando el formulario AQUI

inscríbete aquí 

En breve te contactaremos vía correo-e.

Lo que han dicho participantes en previos talleres



oi odes pou den egrapsaGR//ES _ Άφησα το βιβλίο πάνω στο σεντόνι με τις μπλε ρίγες. Dejé el libro en la sábana de las rayas azules. 

Και νομίζω πως ότι και να σκεφτώ για το υπόλοιπο της μέρας θα ακολουθεί τον ρυθμό αυτών των ωδών. Με ωμέγα και όχι με όμικρον, μια παράξενη γενική [για να συνεχίσω το «κλίμα» του βιβλίου και εκείνη την υπόθεση που λέει ότι κανείς δεν ξέρει πότε τελειώνουν τα βιβλία].   Read More

Είναι από τα πιο όμορφα που μπορεί να συμβούν. Κάποιοι το λένε τέχνη. Άλλοι φτάνουν να πουν ότι έχει κάτι το ερωτικό. Και πώς αλλιώς να μιλήσει κάποιος για εκείνες τις στιγμές που κάτι αρχίζει να αλλάζει για εμάς; Όταν κάτι που έως τώρα ήταν γνωστό αρχίζει να παρουσιάζεται σαν κάτι καινούργιο ή όταν κάτι άγνωστο αρχίζει να έχει μια παράξενη οικειότητα;

Όπως όταν ένα κάδρο παύει να είναι απλά μια παράξενη εικόνα που συναντήσαμε στον τοίχο ενός μουσείου ή όταν το βλέμμα του/της παύει να είναι άγνωστο ή όπως όταν εκείνη η φευγαλέα πρώτη ματιά επιτρέπει σταδιακά να την κοιτάς όλο και πιο κοντά, όλο και πιο «μέσα στα μάτια».

o syn-oikismos allios dora kourkouli 201720170720_195047

Κάπως η επίσκεψη στο συν-οικισμό μιας μικρής πόλη, που νόμιζα ότι γνώριζα, μου αποκάλυψε μια άλλη της πλευρά. Σε μια γειτονιά μακρυά από τα μάτια του κόσμου, σε μια άκρη της Ελλάδας. Εχθές το απόγευμα όταν η Δώρα Κουρκούλη μας κάλεσε να γνωρίσουμε «το συνοικισμό αλλιώς» δεν περίμενα να βρω εκτός των άλλων έναν τρόπο ζωής ξεχασμένο ακόμα ίσως και για τα χωριά της ελληνικής υπαίθρου.


Το κτίσμα διευκολύνει ή όχι έναν τρόπο ζωής. Είχα νομίζω ξεχάσει την πίστη στο πως κάποιες δομές και τρόποι κτίσματος επηρεάζουν τις σχέσεις μας, το κατοικείν μας. Ή πιο σωστά νομίζω πως από τα πολλά διαμερίσματα, τις πόρτες ασφαλείας, τους πολλούς φράχτες, τις ψηλές μάντρες και τους συναγερμούς, τις αποστάσεις εντός και εκτός εισαγωγικών είχα ξεχάσει.

This slideshow requires JavaScript.

Έτσι ήταν παράξενο όταν είδα μια κυρία να τεντώνει τα πόδια της για να τα ξεκουράσει από μια κοπιαστική μέρα με την καρέκλα της όχι μπροστά στην τηλεόραση αλλά εκεί στο πεζοδρόμιο μπροστά στη γειτονιά Έκανε τη δική της γιόγκα, ήταν η δική της στιγμή προσωπικής γαλήνης, αυτό το «πάρε το χρόνο σου» ή εκείνο το «δεν κάνω τίποτα».

o syn-oikismos allios dora kourkouli 2017 20170720_201945

Σίγουρα οι τρεις γείτονες με τις καρέκλες τους στο δρόμο δεν είχαν χάσει εκείνο το «άρωμα του χρόνου» που τόσο, ίσως μάταια, ψάχνει ο Κορεάτης φιλόσοφος Μπιούνγκ-Τσουλ Χαν (Byung-Chul Han) ζώντας στην Ευρώπη. «Μύριζε» κάτι από την στοχαστική ανατολή αυτή η γειτονιά και, γιατί όχι, κάτι πιο κοντά το κάλεσμα της Άννα Αρεντ (Hannah Arendt) για περισσότερη στοχαστική ζωή.

Είχαν κάτι οι αποστάσεις ανάμεσα στα σπίτια. Δεν ήταν τόσο μεγάλες μα ούτε τόσο μικρές Ήταν ωστόσο αρκετές για να αφήσουν τα απαραίτητα «περάσματα». Εκείνο το «ανάμεσα» που ερευνά η φίλη Έφη, το απαραίτητο «ανάμεσα» σε δύο, αυτό που επιτρέπει μια στοιχειώδη σχέση.

Ο προσφυγικός συνοικισμός στο Γύθειο, τα μοντερνιστικά σπιτάκια ανά δύο με μια κοινή αυλή που αρχικά, τώρα μόνο σε πολύ λίγες περιπτώσεις, ένωνε 2 δρόμους, ένα δίκτυο γεμάτο «ανάμεσα», εκείνους τους in between χώρους που αν και σχετικά κλειστοί πια σήμερα, πόσο θα τους ζήλευε ο Ολλανδός αρχιτέκτονας Aldo Van Eyck.



κάτοψη κατοικία-τύπος Προσφυγικός Συνοικισμός Γυθειο


Ο συνοικισμός ανήκει στους Προσφυγικούς Συνοικισμούς που κατασκευάστηκαν μετά την καταστροφή της Σμύρνης εγκαινίασαν την κοινωνική κατοικία στην Ελλάδα. Πρόκειται για περιοχές που ενώ έχουν αδιαμφισβήτητη ιστορική αξία και αποτελούν νησίδες που διαφοροποιούνται έντονα στον υπόλοιπο πυκνοδομημένο και ομογενοποιημένο ιστό των ελληνικών πόλεων είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εγκαταλελειμμένες.


Προσφυγικός Συνοικισμός Γύθειο (αρχείο)


Συχνά ως τώρα φοβόμουν πως τέτοιες γειτονιές κινδυνεύουν από φαινόμενα όπως το  centrification, εκτοπισμό δηλαδή ενός πληθυσμού από αναπλάσεις και εξωραΐσεις.  Όμως εχθές, μαζί με τα παιδιά που επισκεφτήκαμε το συνοικισμό, ήταν πασιφανές κάτι άλλο. Read More

Uriel Segui _puertas seguridad_mural_imprografika

Todas las casas en este barrio tenían verjas y puertas de seguridad.

Όλα τα σπίτια σε αυτή τη γειτονιά ειχαν κάγκελα και πόρτες ασφαλείας.

Me es imposible olvidar la seguridad de aquel funcionario de la empresa municipal de la vivienda que decía: “No, la gente quiere puertas de seguridad. Nada de vidrio y ventanas en las puertas de la entrada de la entrada”.

Μου είναι αδύνατο να ξεχάσω εκείνο τον υπάλληλο στη δημοτική επιχείρηση για τις κοινωνικές κατοικίες που μας είχε τονίσει: «Όχι, οι άνθρωποι θέλουν πόρτες ασφαλείας. Τίποτα από τζάμια και πόρτες εισόδου με παράθυρα να ανοίγουν».  

Sin embargo, en la casa donde estaba el taller no había ni verjas, ni puerta de seguridad. Habían solamente cuatro escalones y un mural que tejaba la red de una “verja” impresionante.

Ωστόσο, το σπίτι όπου βρισόταν το εργαστήρι, δεν υπήρχε φράχτης, ούτε πόρτα ασφαλείας. Υπήρχαν μόνο τέσσερα σκαλάκια και μια τοιχογραφία που έπλεκε το σχέδιο μιας εκπληκτικής «καγκελόπορτας»

De estas que te quedas mirando preguntando por el grafitero.

Από αυτές τις καγκελόπορες που σε αναγκάζουν να σταθείς να τις χαζέψεις, αυτές που σε κάνουν να αναρωτιέσαι για τον γραφιτά που τις έφτιαξε.

La puerta de la entrada estaba abierta. Entré en este lugar que parece que lleva años en un estado de obra abierta, obra en proceso, laboratorio de papeles y pasiones y, ante todo, refugio en tiempos de un neoliberalismo cada vez más extremo.  

Η πόρτα εισόδου ήταν ανοιχτή. Μπήκα σε αυτό το μέρος που έμοιαζε να βρίσκεται αρκετά χρόνια σε μια κατάσταση «ανοιχτού έργου», έργου σε εξέλιξη, εργαστηρι για χαρτιά και άλλα γραφιστικά πάθη, κα ικυρίως καταφύγιο στην εποχή ενός κάθε φορά πιο ακραίου νεολιμπεραλισμού.


Uriel Segui _puertas seguridad_mural_imprografika 2

Uriel Seguí Mural


Read More



de 10.00-14.00, precio 10 euros, 1 ETCS

director #Emilio Ontiverosde la Fuente co-directora #Anthi Kosma

invitados #JavierSeguídelaRiva #Pablo Prieto #Javier Malo de Molina #improvistos


inscripciones hasta el 19 de Junio

[Improvisación gráfica: Mapear Creativo]

”Imprográfika: Creative mapping (mapear creativo)  invita a estudiantes de arquitectura-urbanismo, de sociología y arte pero también profesionales de estos campos y en general a interesados en el arte de configuración social, a explorar y ampliar las posibilidades/límites del mapa como medio de expresión personal y social, de diseño participativo, de pensamiento crítico, de interpretación y de exploración de nuestro entorno.

El seminario presenta e indaga en la evolución del proceso del mapear a través de una serie de sesiones prácticas con referencias gráficas y bibliográficas utilizando multitud de herramientas desde mapas hechos a mano, usando pintura o materiales reciclados, hasta cartografías digitales y/o mediante combinación de medios y formatos.

En el seminario se aprende el uso del mapa y del mapear como procesos de apertura, la interpretación de mapas como lugares simbólicos y espaciales y del mapear como lugar de encuentro y de creación colectiva.

info y realizarción de la matrícula aquí

Ver programa completo aquí


Título de la sesión: Sensory Maps of the city [Mapas Sensoriales de la ciudad]

Temática: Urbanismo

Bienvenida: Happening: Topografías en A4  

Presentación de la temática:

Introducción al curso -estructura, metodología y programa del curso- y breve presentación de cada participante y docente.

 Presentación I: Cartografías urbanas: entre lo sensible y lo sociocognitvo”.   Emilio Ontiveros de la Fuente, PDI URJC.  Javier Malo de Molina, PDI URJC

 Presentación II: Imágenes de la ciudad”.  Pablo Prieto, PDI URJC


 Descanso (15 minutos)


Mapear in situ. Mapeando los “sentidos” del barrio. Capas y variables del olfato, sonidos, texturas, temperatura, higrotérmico, intensidad lumínica, etc.  (

Interpretación: “Introducción a la interpretación de la obra del Arte – Interpretación de los mapas producidos”. Anthi Kosma, Doctora-investigadora, ETSAM, UPM (


Título de la sesión: Geografías de Territorios Emocionales

Temática: Expresión-Autoexpresión

Presentación de la temática:

Presentación I: El arte de Mapear”. Javier Seguí de la Riva, Profesor Emerito, Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid, ETSAM, UPM

Read More

This slideshow requires JavaScript.


Sobre el taller “Special Editions” en EINA University School of Design and Art

Για το εργαστηρι “Special Editions” στην ΕΙΝΑ University School of Design and Art

Existen algunos momentos en los que las comidas “familiares” llegan a ser insoportables. Por supuesto, es posible que el resto de nuestras vidas no buscamos otra cosa que sentir algo de aquel amor mutuo y evidente en aquellas comidas familiares.

Υπάρχει κάποιες στιγμές που τα «οικογενειακά» γεύματα γίνονται αφόρητα. Βέβαια μπορεί στην υπόλοιπη ζωή μας να μην ψάχνουμε άλλο παρά να νιώσουμε ξανά κάτι από την αμοιβαία αγάπη που ήταν τόσο αυτονόητη στα οικογενειακά εκείνα γεύματα.


Así que cuando acabaron las preocupaciones acerca de si la mesa se había puesto bien, si habían sillones, papeles, vasos, colores e instrucciones para todos, si la casa estaba arreglada y qué pasaría si viniera alguien sin invitación empecé a preguntarme.

Έτσι αφού τέλειωσαν οι αγωνίες για το αν το τραπέζι στρώθηκε σωστά, αν υπάρχουν θέσεις, χαρτιά, ποτηράκια, χρώματα και οδηγίες για όλους αν το σπίτι είναι συγυρισμένο και για το τι θα γίνει αν έρθει κάποιος απρόσκλητος επισκέπτης άρχισα να αναρωτιέμαι.

EINA-abanico Read More

Cambios generacionales, metamorfosis y aperturas de un términocover_issue_334_es_ES

artículo de Anthokosmos al   ARTEOFICIO* 12 “El Dibujo” con dibujos de Alfonso Perez Lopez y Natalia Vime

La acción del dibujar tal y como se acomete en este artículo presenta cambios que se han ido sucediendo tanto en el ámbito de la cultura arquitectónica común como en el mundo del arte en general. Se indaga en la acción misma del dibujar entendido no como representación, ni como técnica propedéutica carente de contenido propio, sino como exploración o modo de búsqueda de situaciones grá cas asombrosas, como medio de experimentación, como apertura de la forma. Se presenta también este dibujar no como resultado de un motivo externo, sino como aparición inmanente a la propia acción, como gesto o ecografía entre el mito y el proyecto, como apertura de los sentidos más allá de la pura visualidad. Un giro hacia la subjetividad, el cuerpo, los sentidos, los procesos y la singularidad que re eja un cambio general en la cultura artística de nuestra época.

Todo el artículo aquí

proceso Natalia Vime Hernandez

Natalia Vime pfc etsam

*La Revista Arteoficio es una publicación editada por la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Santiago de Chile. Nace  el año 2000 a partir de la necesidad de difundir nuestro quehacer académico y la inquietud de crear un lugar de reflexión sobre la enseñanza de la arquitectura y el urbanismo en particular y la técnica y el arte en general.

spetial edition 2

Imprográfika Special Editions es un taller de creación de ediciones “automáticas”. La edición “automática”, como la escritura y el dibujo automáticos, consiste en producir formatos de libros mediante un proceso no consciente. En este encuentro llevamos las prácticas creativas de los surrealistas al formato del libro. Mediante la improvisación, sin estudio y preparación, con actos que normalmente escapan a la voluntad diseñaremos ediciones especialmente poéticas, limitadas, fuera de los formatos establecidos.

Imprográfika Special Editions és un taller de creació d’edicions “automàtiques”. L’edició “automàtica”, com l’escriptura i el dibuix automàtics, consisteix a produir formats de llibres mitjançant un procés no conscient. En aquesta trobada es portaran les pràctiques creatives dels surrealistes al format del llibre. Mitjançant la improvisació, sense estudi ni preparació, amb actes que normalment escapen a la nostra voluntat, dissenyarem edicions especialment poètiques, limitades, fora dels formats establerts.

Como actividad paralela a la feria de publicaciones singulares Printed#3, que se celebrará el sábado 22 de abril a EINA Espacio Barra de Ferro, la artista e investigadora griega, Anthi Kosma, miembro de Imprográfika, hará un taller, gratuito, de “Special editions“.

Com a activitat paral·lela a la fira de publicacions singulars PRINTed#3, que se celebrarà el dissabte 22 d’abril a EINA Espai Barra de Ferro, l’artista i investigadora grega, Anthi Kosma, membre d’Imprográfika, farà un taller, gratuït, d'”Special editions“.

  • EINA Espai Barra de Ferro
  • 22/04/17
  • Durada: 3 hores de 16h-19h
  • Nombre màxim de participants: 20
  • Cal prèvia inscripció Inscripción previa
  • Taller obert a tothom

La sol·licitud per participar s’ha d’enviar a amb una carta de motivació. En cas de sobredemanda, la selecció d’estudiants es farà en base a la carta de motivació.



imprográfika ediciones enero 2017


thumbnail_doorbell-by-com* GR/ES

Όταν οι φόρμες, τα σχήματα, τα χρώματα και τα γράμματα ενός πλάνου αρχίζουν να συνδέονται με τα γύρω τους, με κάποιους μακρινούς “αποστολείς μηνυμάτων”, τότε παύουν να είναι απλά όμορφες συνθέσεις και αρχίζουν να μιλούν για ολοένα και περισσότερες ιστορίες.

Cuando las formas, los esquemas, los colores y las letras de un cuadro empiezan a relacionarse con sus alrededores y con aquellos lejanos “remitentes de mensajes”, dejan de ser simplemente bellas composiciones y empiezan a hablar cada vez de más historias.

Όταν, κατά κάποιο τρόπο, οι φωτογραφίες δεν αρνούνται “τα γύρω” αλλά προσπαθούν να τα βάλουν στο πλάνο τους, είναι ίσως τότε που το πλάνο αρχίζει να αποκτά σχέσεις με τον τόπο, το χρόνο, τους ανθρώπους και τα προβλήματά τους.

Cuando las fotografías, de alguna manera, dejan de negar sus “alrededores” e intentan insertarlos en su cuadro, el plano empieza a tener relaciones con el lugar, el tiempo, la gente y sus problemas.

Καθώς οι εικόνες προσπαθούν να συσχετίσουν τις φόρμες και τις φιγούρες με τον καιρό** τους, εκείνον δηλαδή το χρόνο που είναι περαστικός, που βιάζεται και εναλλάσσεται συνεχώς είναι ίσως τότε που βρίσκονται πολύ μακρυά, ίσως και σε αντίθεση, με εκείνο το χρόνο που αναζητά το “σταμάτημα” και επιθυμεί διακαώς τη διαχρονικότητα του.

Mientras las imágenes buscan asociar las formas y las figuras con sus kairos*, es decir con el tiempo que es pasajero, que tiene prisa y se altera constantemente, se sitúan lejos, y tal vez del otro lado, de aquel tiempo que busca su “parada” y desea ansiosamente su intemporalidad.

Αγγίζοντας τις πτυχές του καιρού μας είναι τότε που η αισθητική των εικόνων, δηλαδή η αισθησή τους, μας αγγίζει ακόμα περισσότερο. Είναι μάλλον που τότε οι εικόνες με τη φοβερή τους δύναμη ξεγλιστρούν και από απλοί καταγραφείς και αναπαραστάτες καταφέρνουν και μεταφέρουν κάποιες από τις πιο λεπτές πτυχές εκείνων των ιστοριών που συχνά χάνονται ανάμεσα στα νούμερα, τις στατιστικές και την καθημερινότητα.

Tocando los aspectos de nuestro kairos, es cuando la estética de las imágenes, es decir su estesis – su sentir, nos toca aún más. Cuando las imágenes, en lugar de ser como registradores sencillos y representacionales, consiguen deslizar, llevar, trasladarnos y hacen aparecer algunos de los aspectos más sutiles de esas historias que a menudo se pierden entre los números, las estadísticas y la vida cotidiana.

Τις προάλλες είδα αυτό το εκπληκτικό ντοκιμαντέρ, “Γεννημένος στη Συρία“. Το προτείνω ανεπιφύλακτα. El otro día ví este documental, “Nacido en Syria“. Muy muy recomendable.

Όλοι ξέρουμε τις ιστορίες των προσφύγων. Όλοι λίγο πολύ αρνούμαστε να παραδεχθούμε ότι δίπλα μας κάποιοι υποφέρουν. Ωστόσο, και δυστυχώς, είμαστε εμείς, και όχι κάποιοι άλλοι πρωταγωνιστές από κάποιο βιβλίο της ιστορία, που ζούμε σε αυτές τις κοινωνίες που αποκλείουν, κλείνουν, περιθωριοποιούν και μάλιστα με τρόπο αρκετά βάναυσο.

Todos conocemos las historias de los refugiados. En gran medida,  a todos nos cuesta admitir que al lado hay gente que sufre. Sin embargo, y por desgracia, somos nosotros, y no algún personaje sacado de algún libro de historia, quienes vivimos en estas sociedades que excluyen, cierran, y marginalizan de manera brutal.

Οι εικόνες του ντοκιμαντέρ, εικόνες του καιρού μας, έρχονται όχι από τις ειδήσεις αλλά από τις ιστορίες αυτών που ζουν το δράμα. Μη χάσεις την ταινία και κυρίως μη ξεχνάς να βοηθάς με όποιο τρόπο μπορείς.  Γιατί όλοι, σε διαφορετικό βαθμό ο καθένας, είμαστε με κάποιο τρόπο περιθωριοποιημένοι σε αυτή την κοινωνία, κάπου στις ακτές της νοτιοανατολικής Ευρώπης ή και αλλού.

Las imágenes del documental, imágenes de nuestro kairos, no vienen de las noticias sino de las historias de los que están viviendo el drama. No te pierdas este documental porque cuenta las verdaderas historias de los protagonistas. No te pierdas la película, pero ante todo no pierdas la voluntad de ayudar como puedas. Porque de alguna manera todos estamos en un margen de esta sociedad por algún lugar de la costa sureste de Europa, o más allá. 


Read More

Anthokosmos and her greek friends are proud to present “3angle-Fluoro installation”
reblog from
Features Triangular Fluorescent Plexiglas Sheets / A. Kosma, D. Kourkouli, F. Fotopoulou

3angle-Fluoro installation consists of triangular fluorescent Plexiglas sheets.

The semi-transparent, triangular folding sheets, which look like fragments scattered around the space, establish a play between light and shadow, between motion and stillness, and also between rigidity and fragility. The UV light, passing through and reflecting on the sheets, distorts the shapes of the prisms and the visitors’ figures, as they wander among them.

There is not only one image to be seen. The visitors move inside the installation and discover, every step of the way, and every time they look, a new perspective. The various ephemeral perceptions created, seem to reflect, among other things, the ever-changing, versatile reality. Read More

anthokosmos_imprografika_umbrella-revolution-_2017Από τα εγχειρίδια ψυχολογίας που σημαδεύουν. Αν υπάρχουν κάποια βιβλία ψυχολογίας που πέφτουν στα χέρια μας και καταφέρνουν να μας αλλάξουν τη ζωή, αυτό είναι σίγουρα ένα. 

Existen manuales de psicología que marcan. Si hay algunos libros de psicología que caen en nuestras manos y consiguen cambiar nuestra vida, este sin duda es uno. Read More

Deny, in the era of performance and positivity

Estoy escribiendo estas palabras un poco antes de medianoche, y sigo trabajando, sin que nadie me obligue // I am writing these words just before midnight, I am still working, without being forced by someone else


Vacío, sustracción y silencio | Empty, subtraction and silence. 
Resta y Renuncia en el proceso creativo |Subtract and Waiver in the creative process
Una mirada interdisciplinar | from an interdisciplinary look
16-17 de noviembre 2016
La Casa Encendida | Madrid

>Resumen > Abstract >

En el contexto de la sociedad del rendimiento, de la hiperactividad, de una creciente obsesión por la positividad ¿cabe un lugar para la negatividad, o para la negación, para la voluntad de negar, de renunciar y de rechazar? En una sociedad donde hasta el arte mismo y sus procesos se visualizan constantemente en representaciones cuantitativas y cuantificables, siguiendo un determinismo mercantilista en el que cesar significaría el fin de la evolución y la provocación de una muerte súbita, surge la pregunta de cómo se usa el sentido de la negatividad, del vacío, del silencio, tal y como se heredaron del pensamiento del siglo XX.

In the context of the society of efficiency, hyperactivity, a growing obsession with positivity: Is there a place for negativity, or denial, for the will to deny, to resign and to refuse? In a society that even the art itself and its processes are constantly displayed in quantitative and measurable representations, following a mercantilist determinism in which every stop means the end of the development and aggravation of a sudden death, the question of how the sense of negativity, emptiness, silence, as inherited from the twentieth century thought, is arised.

¿Bajo qué condiciones, o cómo en un contexto donde las emociones negativas se esconden, se bloquean o se usan abiertamente como formas de shock, donde las condiciones y la masividad provocan más inercia, más entumecimiento que movilización, se puede encontrar alguna posibilidad de negar un papel al aparecer de la obra de arte?

Under what conditions, or how, in a context where negative emotions are hidden, blocked or openly used as forms of shock, where the conditions and the massiveness cause more inertia, more numbness mobilization, you can find any chance of denying paper to appear in the artwork?

Read More

Una aproximación al mundo de las imágenes y su poder poético y mítico” con Anthi Kosma


Δωρεάν Διαδικτυακό Σεμινάριο: Το τραγούδι των σειρήνων. Μια προσέγγιση στον κόσμο των εικόνων και στην μυθοποιητική τους δύναμη. 

“¿De qué naturaleza era el canto de las Sirenas?, ¿en qué consistía su defecto? [..] este se limitaba a reproducir el canto habitual de los hombres, y dado que las Sirenas, que no eran sino animales extremadamente bellos a causa del reflejo de la belleza femenina, podían cantar como cantan los hombres, tornaban el canto tan insólito que hacían nacer, en quien lo oía, la sospecha de la inhumanidad de todo canto humano”.

Maurice Blanchot, “El canto de las sirenas” en “El libro por venir”

“Ποια ήταν  η φύση του τραγουδιού των Σειρήνων; Σε τι οφείλονταν η ισχύ τους; [..] Αυτή περιοριζόταν στο να αναπαράγει τα συνηθισμένα τραγούδια των ανθρώπων, και δεδομένου ότι οι Σειρήνες, δεν ήταν μόνο εξαιρετικά όμορφα ζώα, λόγω της αντανάκλασης της γυναικείας ομορφιάς, μπορούσαν να τραγουδήσουν σαν τους ανθρώπους, τραγουδώντας μια ωδή τόσο ασυνήθιστη στο άκουσμα της οποίας, αυτός που την άκουγε, είχε την υποψία του μη-ανθρώπινου σε κάθε ανθρώπινο τραγούδι. “

Maurice Blanchot, “El canto de las sirenas” en “El libro por venir”

El canto de las sirenas, de estas bestias de extrema belleza, invita a continuar y seguir las voces en sus territorios. Pero la llamada de estas voces invitaban también la entrada en un territorio de la pérdida de uno mismo, de cambio y de metamorfosis.

Το τραγούδι των σειρήνων, αυτών των θηρίων της ακραίας ομορφιάς, καλεί να συνεχίσουν και να ακολουθήσουν τις φωνές στο έδαφός τους. Αλλά η κλήση αυτών των φωνών καλεί επίσης την είσοδο σε έδαφος της απώλειας του εαυτού, της αλλαγής και της μεταμόρφωσης.

¿Las imágenes hablan?

Οι εικόνες μιλούν;

Read More


En el Laboratorio de dibujar y escribir se experimenta con las imágenes gráficas y literarias en su aparecer y en su relación con el cuerpo, en su doble vertiente práctica y teórica.

En realidad se trata de un taller creativo donde el mundo de las imágenes y de la literatura se aproximan empíricamente mediante los sentidos y las emociones.

En esta pequeña comunidad artística cibernética se procura que cada participante despliegue libremente sus destrezas y talentos preparando así el terreno para el advenimiento de asombros y sorpresas creativas tanto para los demás como para uno mismo.

Las obras y los acercamientos al mundo de las imágenes que se experimentan pueden entenderse como parte de una investigación personal acerca de los procesos creativos y el autoconocimiento de cada artista.

Es un taller muy adecuado para personas curiosas y conscientes de que su talento personal puede desarrollarse a cotas más altas en una situación de methexis que permite co-aprender y que en la existencia de múltiples caminos entre el arte globalizado de la artisticidad -arte institucional- y el de la artistización -underground estético o artístico-, confían en que sus posibilidades artísticas aún están lejos de agotarse.

>>>>Inscríbete aquí 

Tendrás 80 horas de acción educativa en 8 semanas que incluyen materiales didácticos (videos, lecturas y otros), foros de reflexión, actividades de lecto-escritura, un video-encuentro grupal con el tutor/a y tus compañeros y retroalimentación de parte del tutor/a.

>>>>información detallada aquí


Fechas: Noviembre 23 de 2016  – Febrero 7 del 2017
Duración: 80 horas de acción educativa.
Inscripción: Hasta 22 de Noviembre 2016
Imparte: Anthi Kosma
Costo: $4,944.00 MXN (aprox. 257 Dólares o 229 Euros). Opción de 1, 2 y 3 pagos.
Cupo máximo: 25 personas
Idioma: Español

CUPON DE DESCUENTO: 15% descuento por pago anticipado, utiliza el cupón: A48C75B4 antes del 7 de Noviembre del 2016


Sesión 1: Estética del aparecer

1.1 La imagen del cuerpo. Sobre la antropología de la imagen 1.2 Tanteos gráficos sobre el nacimiento de la imagen 1.3 Serie de textos sobre el cuerpo frente al asombrο del aparecer de la imagen.

Sesión 2: Autobio-grafías Read More

Πως είναι ένα “τραυματισμένο εξώφυλλο”; Μαρτυρά κάτι για τον πόνο που το προκάλεσε. Βάζει σε υποψίες. Το τραύμα βρίσκεται στην επιφάνεια. Στην αρχή κανείς δεν ξέρει πως έγινε ή πόσο βάθος έχει. Μόνο υποψίες μπορούμε να κάνουμε. Κάπως σαν τα σχέδια, τις χαράξεις. Δεν ξέρουμε πάντα ποιος ή τι τις προκάλεσε. Είναι και το τραύμα μια χάραξη. Υπάρχουν έργα χιλιοχαραγμένα και πληγές που ανοίγουν συνεχώς. “Μιλούν” και αυτά για τα συμβάντα, τις χειρονομίες που τα προκάλεσαν. Τα σχέδια ευτυχώς δεν πονούν. “Μιλούν” ωστόσο για τις “δυνάμεις” που τα έφεραν στο φως, που τα χάραξαν και με αυτή την έννοια “μιλούν” συχνά για τον πόνο. Ο πόνος έχει, το πιο πιθανό, τις δικές του εικόνες.

¿Cómo es una “cubierta herida”? Manifiesta algo del dolor que la causó. Pone bajo sospecha. La herida está en la superficie. Al principio nadie sabe cómo sucedió o lo profunda que es. Existen sólo sospechas. De alguna manera sucede como con los dibujos y los grabados. No siempre sabemos quién o qué los causó. Existen obras trazadas una y otra vez, y heridas que constantemente se reabren y “hablan” de los acontecimientos y gestos que las causaron. Los dibujos, afortunadamente, no duelen. Sin embargo, “hablan” de las “fuerzas” que los trajeron a la luz, que los trazaron, y en este sentido “hablan” a menudo del dolor.


Read More

+ +

Venice 26th of August 2016, 15th Biennale of Architecture, Greek Pavilion, Event #together? #ImageriesOfSocialActions

by AnthiKosma


“What we are doing together? Is this another artistic meeting about “the usefulness of the useless” as Nuccio Ordine put it?”

“Τι κάνουμε εδώ όλοι μαζί; Πρόκειται για άλλη μια συνάντηση καλλιτεχνών γύρω από τη “χρησιμότητα του άχρηστου”,  όπως λέει ο Nuccio Ordine;”

I would like to talk about images, images of social action as “aniconic icons”, moving images, non static. I will attempt to talk about them through a series of favorite authors and books, for this way it is more likely to create a diagram around them. But also because through these references a new community will be diagrammed; a community consisting of all of us being here. One of those untold communities –inconfessable community as Maurice Blanchot put it- the silent communities of strangers.

Θα ήθελα να μιλήσω για τις εικόνες, τις εικόνες των κοινωνικών δράσεων σαν ανεικονικές εικόνες, εικόνες κινούμενες, μη στατικές. Θα επιχειρήσω να μιλήσω για αυτές μέσα από μια σειρά αγαπημένων συγγραφέων και βιβλίων γιατί κάπως έτσι είναι ίσως πιο πιθανό να διαγραφεί (diagram) κάτι γύρω από αυτές. Αλλά, και γιατί μέσα από τις αναφορές αυτές θα διαγραφεί κάτι από μια άλλη κοινότητα, που αποτελούμε όσοι βρισκόμαστε εδώ. Μια από εκείνες τις ανομολόγητες κοινότητες- “inconfessable community”- του Maurice Blanchot, τις σιωπηλές κοινότητες των αναγνωστών.

Thousands of images surround us. I will talk more, directly or indirectly, about those that I know better: those with a trace that seems to be more free, those that are often connected to our childhood, those non signified signs, those that do not correspond to a phoneme, or, as Agamben writes in history of infancy, those that are the signs that talk to us for those years without phonemes, within those limits, just before a meaning is attached to a scream, there where lessons are passionate, adventurous mishaps. Passionate. Passion. That which isn’t yet speech, therefore isn’t yet someone Else (Another), and yet I am not alone with myself, as Jean-Luc Nancy characteristically describes it (Images, Mimesis & Methexis). Perhaps something similar happens with social actions, these collective ventures, like this one hosting us, they cannot yet articulate or describe what is happening to them and maybe many times in vain, but perforce, look for a correspondence between passion, action and their signifiers. Perhaps of course in this case the correspondence is almost impossible, for how can we match something that is now being born to things already known. Read More

Τα σχέδια δεν είναι οντότητες δεν ενοχοποιούνται. Ενοχές-αισθήματα ευθύνης αποδίδουμε εμείς οι ίδιοι ή οι άλλοι, τις οποίες εμείς υιοθετούμε, για τις πράξεις, τις επιλογές μας, εν προκειμένω για τα έργα μας, επειδή αυτά με κάποιο τρόπο έρχονται σε αντίθεση με τις δήθεν ηθικές μας αρχές. Αλλά θα σου πω τις παρακάτω σκέψεις όπως θα ήθελα, χωρίς πολλές ενοχές.

Los dibujos no son entes; no pueden ser culpables. La culpa -un sentimiento de responsabilidad generalmente moral a menudo la achacamos a nosotros mismos u otros, cuya crítica aceptamos, con respecto a nuestras acciones, y en este caso a nuestras obras, porque ellas de alguna manera son contrarias a nuestros supuestos principios morales. Pero intentaré contarte mis reflexiones, sin muchos sentimientos de culpa.

sample 100-01

100 words and an image for you_a selfie

Ένα σχέδιο πέφτει στα χέρια μας. Αν κι αν το καλοσκεφτείς γύρω μας υπάρχουν μόνο χνάρια, ίχνη, “σχέδια” παντού. Ας δούμε τα σχέδια σαν τα απομεινάρια μιας αρχαιολογικής ανασκαφής. Κι εμείς σαν τους αρχαιολόγους θα ψάξουμε στις ανασκαφές για να μιλήσουμε για αυτούς που έχτισαν κι άφησαν αυτόν τον “πολιτισμό”.

Un dibujo cae en nuestras manos. Pero, si lo piensas, a nuestro alrededor existen sólo huellas, signos, “dibujos” por todos lados. Si consideramos los dibujos como las ruinas de una excavación arqueológica, pudiéramos ser los arqueólogos que vamos a buscar en ellas para poder hablar con aquellas personas que “construyeron” esa “civilización”.

Ας κοιτάξουμε αυτό το σχέδιο και ας προσπαθήσουμε να πάμε πίσω σε αυτό που το χάραξε, τον “αρχαίο”, τον “πρωτόγονο της Αλταμίρα”.

Vamos a utilizar este dibujo como medio para ir hacia atrás en busca de quien lo trazó, aquel ” indígena de Altamira” que dejó su rastro.

Θα μπορούσε να μιλήσουμε για το ύφος, το θέμα, τη σύνθεση, το στυλ που χρησιμοποίησε ο σχεδιαστής ιμπρεσιονιστικό, εξπρεσιονιστικό, αφηρημένο, ρεαλισμό, ποπ, για την τεχνική (προοπτική, αξονομετρία,3d, παραμετρικό κτλ.)αλλά τι νόημα έχει άλλη μια ανάλυση για το στυλ, ή σε τι θα χρησίμευε άλλη μια κατηγοριοποίηση ανθρώπων και των έργων τους ανά στυλ; Ας προσπαθήσουμε μια διαφορετική ανάγνωση.

Podríamos hablar sobre el tema del dibujo, su composición, el estilo que utilizó el dibujante -impresionista, expresionista, abstracto, realista, pop…; sobre la técnica utilizada -perspectiva, axonométrica, 3d , paramétrico…; pero ¿qué sentido tiene un análisis más sobre el estilo o la clasificación de la gente y de sus obras según su estilo? Vamos a intentar una lectura diferente.

P1070143-Editar copia

Για να χαραχτεί κάτι χρειάζεται μια μια κίνηση, μια ώθηση. Για να αφεθεί ένα ίχνος σε κάποια επιφάνεια ακόμα κι αν τα ίχνη είναι από πίξελς που για να εμφανιστούν χρειάζονται κάποια εντολή ή το σωστό κώδικα χρειάζεται κάποιος. Υπάρχει δηλαδή κάποιος που που σπρώχνει, κινεί, μεταφέρει τα εργαλεία, χαράσσει πάνω στην επιφάνεια, που κινείται χαράσσοντας. Read More

CUERPO ARRÍTMICO. La práctica de dibujar en una descripción sin lugar. | 2015 | ISSN 2340-5147 Prácticas cronotópicas//Chronotopic Practices HIPO 3


The following article aims to study the practice of drawing. They are the moving gestures, the image in its appearance and not drawings as particular objects that represent a known reality that are described in a “theater of action”. So the protagonist in this “theater of action” is an “arrhythmic body” in a narrative that also follows a non-linear order. Rather, for the description of the practice is chosen and described in more detail fragment. This imaginary fragment approaches through a series of views which together seek to present aspects of the experience of the action of the draw. This description features the practice of drawing and body and also the difference to approximate a practice, that of drawing, more through action and less through its products, drawings.

Keywords Body, drawing, action, personal experience, practicing cultures.


Read More