imprográfika

“Ωστόσο, πίσω από αυτές τις προφανείς και άμεσες ελπίδες και φόβους κρύβεται ένα πιο βαθύ νόημα, γνωστό μόνο στο ίδιο το βουνό. Μόνο το βουνό έχει ζήσει αρκετά για να ακούσει αντικειμενικά το ουρλιαχτό ενός λύκου.”

“Σκεπτόμενοι με τα δάση, μας επιτρέπει να δούμε πώς σκεφτόμαστε τα δάση με τρόπους που αποκαλύπτουν ορισμένες από τις δασικές ιδιότητες της ίδιας της ζωντανής σκέψης.”

Γράφουν οι Aldo Leopold και Eduardo Kohn στα βιβλία τους “Σκεπτόμενα σαν βουνό [Thinking Like a Mountain” and “Πώς τα δάση σκέφτονται: Προς μια ανθρωπολογία πέρα από το ανθρώπινο [How forests think: Toward an anthropology beyond the human]” αντίστοιχα.

Σαν ράφτες πήραμε μεγάλες λωρίδες από ανακυκλωμένο χαρτί σε ρολό, περίπου 7 μέτρα η καθεμιά.

Τις ενώσαμε μεταξύ τους φτιάχνοντας μια μεγάλη επιφάνεια που καταλάμβανε σχεδόν όλη την αίθουσα.

Σταθήκαμε το ένα δίπλα στο άλλο και πιάσαμε το μεγάλο χάρτινο γήπεδο στην περίμετρό του.

Χώρεσαν σχεδόν όλα τα άτομα.

Δεν είμασταν λίγα.

Βρισκόμασταν σε μια δημόσια σχολή αρχιτεκτονικής, σε μια σύγχρονη νεοιμπεριαλιστική χρεωκοπημένη αποικία, την Ελλάδα, όπου μεθοδικά και αδίστακτα η γη της πωλείται, καίγεται και ιδιωτικοποιείται.

Κοιτάζαμε μία τον χάρτινο φλοιό, μια τα γύρω.

Κάναμε όλοι μαζί ένα βήμα προς το κέντρο και κατόπιν άλλο ένα και μετά ένα προς τα έξω.

Το χαρτί άρχισε να τσαλακώνεται, να μαζεύεται, να τεντώνεται και να δημιουργεί πτυχώσεις από τις «γεωλογικές» μας δυνάμεις.

Εδάφη, φλοιοί, στιβάδες, στρώματα, πλατώματα, σώματα, βραχίονες, μάζες, κορμοί ενεργοποιούν το απτικό βλέμμα.

Η επιφάνεια της γης μας ήταν πιο εύθραυστη από ότι είχαμε φανταστεί.

Άραγε πως την αγγίζουμε; Με πόση δύναμη; Πως τη χαράσσουμε, τη σκαλίζουμε, την πλάθουμε; Πως τοποθετείται το σώμα μας και άλλα σώματα σε αυτή; Πως συμβιώνουμε, συνυπάρχουμε, πως κατοικούμε; Πως “Σκεφτόμαι σαν το βουνό*;”

Η φαντασία παγιδεύτηκε σε αυτή την τοπογραφία σε μινιατούρα.

Βρισκόμασταν μέσα στο τρισδιάστατο μοντέλο και την «τεχνολογία» ενός παραβολοειδούς πλατώματος.

Σε αυτή την συλλογική επιτελεστική τοπογραφία κάποιοι σαν σπηλαιολόγοι με φακό από τα κινητά έσκαψαν και «άνοιξαν» οπές και διαδρομές κάτω από το φλοιό ή μήπως ήταν πολικές αρκούδες κάτω από ένα φωτισμένο παγόβουνο;

Στο «προπαιδευτικό σχεδιαστήριο» μέσα από την ενσώματη εμπειρία κάθενας/μιά συμμετέχοντας σχεσιακά, διαλεκτικά και ισότιμα αναζητά τη δική του φωνή απελευθερώνοντας το φαντασιακό από τις επιταγές του «ορθού λόγου».

Σε αυτό το παιχνίδι μεταμορφώσεων και μεταβάσεων καθένας τοποθετείται, πλέκει και εμπλέκεται και, μακριά από απλοποιήσεις, συμμετέχει στη θεωρητική συζήτηση και πρακτική για ένα αποαναπτυξιακό μοντελο ελάχιστης παρέμβασης και βιώσιμου μεταναθρώπινου σχεδιασμού.

Σκέψεις και πολλά ευχαριστώ σε όσα άτομα συμμετείχαν στην δράση που διοργάνωσε η Ανθή Κοσμά στο μάθημα «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΙΙ ΑΣ0102» στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στις 21.03.2023. Καθηγητές: Φοίβη Γιαννίση, Ίρις Λυκουριώτη, Γιώργος Μητρούλιας, Γιώργος Τζιρτζιλάκης.

άλλες δράσεις στη σχολή | more action to the school

References | Αναφορές

Kohn, Eduardo. How forests think: Toward an anthropology beyond the human. Univ of California Press, 2013.

Leopold, Aldo. Thinking like a mountain. Eugene, OR: Lone Goose Press, 1990.

download the essay here