imprográfika

Επιτελεστική δράση στο μάθημα #Εισαγωγή στην αρχιτεκτονική Ι“ στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, 08/10/2024.

Αρχική δημοσίευση στο DRAWING RESEARCH NETWORK

.

.

Μέρος Α – Τα πρώτα τυφλά βήματα

.

Ρόλοι: Ο/Η τυφλός/ή «ντετέκτιβ» που καταγράφει τη διαδρομή σε χαρτί και ο/η οδηγός του.

Διαδρομή: Τα τυφλά υποκείμενα και οδηγοί ξεκίνησαν διασχίζοντας τον κεντρικό διάδρομο του κτιρίου κατευθυνόμενα προς τον εξωτερικό χώρο, όπου θα άλλαζαν ρόλους πριν επιστρέψουν στην αίθουσα διδασκαλίας, ολοκληρώνοντας μια κυκλική διαδρομή.

.

«Ήταν τρομακτικό- έπρεπε να εμπιστευτώ.

Δεν είχα προσανατολισμό, τα βήματά μου ήταν αδέξια και τα πέλματά μου έμοιαζαν να έχουν βεντουζώσει στο πάτωμα, πάσχιζαν να αποκολληθούν από τη γη.

Τα βήματά μου ήταν διστακτικά, ίσα που σηκώνονταν, ανίχνευα τον κόσμο μέσα από αυτά.

Τα χέρια μου «κολυμπούσαν» στο κενό.

Ένα μεγάλο βήμα στα τυφλά ήταν στην πραγματικότητα ένα μικρό- ένα μεγάλο ‘σκαλοπάτι’ ήταν μια μικρή υψομετρική διαφορά στο έδαφος.

Μια μεγάλη τυφλή γραμμή στο χαρτί ήταν τελικά ένα μικρό, φοβισμένο ίχνος στην άκρη του χαρτιού.

Όλα φαίνονταν μεγάλα αλλά ήταν μικρά. Χρειαζόμασταν τον/ην άλλον/η, όπως ακριβώς χρειαζόμασταν εκείνον/η τον/η πολύτιμο/η φροντιστή/τρια όταν κάναμε τα πρώτα μας βήματα ως παιδιά.»

Η ανεξαρτησία χάθηκε -ή μήπως ήταν μύθος; Τα πρώτα τυφλά βήματα.

«Αυτό που κάποτε ήταν μια αυθόρμητη κίνηση έπρεπε τώρα να μπει σε λέξεις, να βρεθούν οι ακριβείς περιγραφές για να προστατευτεί και να καθοδηγηθεί το τυφλό υποκείμενο.

Μπορούσα να αισθανθώ τις αλλαγές στην υφή του δαπέδου και τις διαφορές θερμοκρασίας.

Πώς θα ήταν η εμπειρία αν το μονοπάτι ήταν εντελώς άγνωστο;»

.

Σημειώσεις με βάση τα σχόλια από τη συζήτηση που ακολούθησε την δράση (Εικόνα 1 &2).

.

.

.

Τα τυφλά σχέδια τοποθετήθηκαν σε πανέλο (εικόνα 3). Τι θα έλεγε μια προκατειλημμένη ματιά για αυτά τα φαινομενικά απρόσεκτα ίχνη; Αντίθετα, η «τυφλή» εμπειρία μας μπορούσε να «διαβάσει» τις «διστακτικές» και «φοβισμένες» γραμμές, εκείνες που χάνουν την ισορροπία τους, που φοβούνται πως αν σηκωθούν από το χαρτί θα χάσουν τη διαδρομή και τη συνέχειά τους.

Γραμμές και χειρονομίες ανήσυχες, δεν ήθελα να χάσουν τα όρια του χαρτιού.

Πόσα περιθώρια κίνησης είχαν;

Τα περισσότερα σχέδια ήταν καταγραφές κινήσεων και διαδρομών.

Συνεχείς γραμμές κίνησης.

Ασταθείς κινήσεις, ευαίσθητες στη δόνηση, αλλά ελεύθερες από τον έλεγχο της όρασης και της αναλυτικής λογικής.

.

«Αν δεν ξέραμε πώς δημιουργήθηκαν, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν «παιδικά».

Παιδικά: παρατηρώντας και ανιχνεύοντας τον κόσμο μέσα από τους κώδικες τους». (Εικόνα 4.1, 4.3)

.

.

Μέρος Β – Ακούγοντας το σχέδιο

.

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου μέρους του μαθήματος, τα τυφλά υποκείμενα με γραφιστικές τους χαράξεις άρχισαν να αναζητούν τις υφές των τραπεζιών, άλλων αντικειμένων και σωμάτων.

Με τα μάτια κλειστά, τα γραμμικά σχέδια στο χαρτί αναζητούσαν και εξερευνούσαν το ανάγλυφο, κάθε πτυχή ή αντίσταση στις επιφάνειες «χαράκτηκε» στο σχέδιο.

Αργότερα, τα δείγματα των υφών από τα τυφλά σχέδια έγιναν αφορμή για μια μεγάλη συζήτηση μαζί με το Φαμπιάνο Μικότσι σχετικά με τις επιφάνειες, τα υλικά, την υφή, την αφή και τον τρόπο με τον οποίο οι υφές αναπαρίστανται σε αρχιτεκτονικά σχέδια, όπως τα σχέδια των όψεων ή τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες.

.

.

Το άκουσμα της γραμμοσκίασης των μολυβιών έμοιαζε με το θρόισμα των φύλλων.

Τα τυφλά γραφικά πειράματα συνεχίστηκαν.

Οι ήχοι από τα ίχνη έγιναν σταδιακά το χτύπημα κουκκίδων στο χαρτί, το «θρόισμα» έγινε ο ήχος μιας γραφιστικής «βροχής». Γινόταν πιο δυνατός καθώς οι «σταγόνες» έπεφταν στο χαρτί, προκαλώντας μια ηχητική «καταιγίδα». (Εικόνα 5, βίντεο)

Τα στυλό/μολύβια έγιναν τα μουσικά όργανα μιας συναυλίας κρουστών.

Ο μεγάλος αριθμός συμμετοχής έκανε τον ρυθμό της γραφιστικής βροχής έντονο, μεταφέροντας και εντείνοντας το παραξένεμα και τον ενθουσιασμό της σχεδιαστικής εμπειρίας.

.

Εδώ οι τυφλοί/ές μουσικοί, εγκαταλελειμμένοι/ες από τις οπτικοκεντρικές «υποχρεώσεις», έπαιζαν-σχεδίαζαν.

.

.

Μάθημα: Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική I, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος
Διδακτική ομάδα: Φοίβη Γιαννιση (Καθηγήτρια), Ανθή Κοσμά (Ακαδημαική υπότροφος), Ίρις Λυκουριώτη (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια), Κωνσταντίνος Μανωλίδης (Καθηγητής), Fabiano Micocci (Επίκουρος καθηγητής), (σε αλφαβητική σειρά)
Υπεύθυνη δράσης: Ανθή Κοσμά